جستجو در سایت :   

گرایش : زبان شناسی همگانی

عنوان : مطالعه چگونگی بازنمود مقولات زمان و نمود در زبان تصریح ناشنوایان ایرانی

دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه زبان‌شناسی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته

زبان‌شناسی همگانی

عنوان:

مطالعه چگونگی بازنمود مقولات زمان و نمود در زبان تصریح ناشنوایان ایرانی

استاد راهنما:

دکتر شهلا شریفی

استاد مشاور:

دکتر زهره قاری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

پیشگفتار…………………………………………ح

فصل اول: کلیات پژوهش………………………………………. 1

1-1 مقدمه………………………………………. 2

1-2 اظهار مسئله و اهمیت موضوع………………………………………. 4

1-3 اهداف پژوهش………………………………………. 5

1-4 سوا­­ل­های پژوهش………………………………………. 7

1-5 محدودیت­های پژوهش………………………………………. 7

1-6 تعریف مفاهیم کلیدی………………………………………. 8

فصل دوم: چارچوب نظری و پیشینه پژوهش……………………………………….11

2-1 ناشنوایی………………………………………. 12

2-2 علل ناشنوایی………………………………………. 15

2-3 تاریخچه زبان تصریح………………………………………. 16

2-4 زبان تصریح………………………………………. 19

2-5 انواع سیستم تصریح………………………………………. 21

2-5-1 سیستم مفهوم- بنیاد………………………………………. 22

2-5-2 سیستم تصریح پاژه-گرمن(PGSS)……………………………………….

2-5-3 گفتار نشانه­ دار……………………………………….23

2-5-4 الفبای دستی……………………………………….24

2-5-5 ارتباط کلی یا همزمان………………………………………. 27

2-6 زبان‌شناسی زبان تصریح ……………………………………….27

2-6-1 شکل دست………………………………………. 31

2-6-2 مکان دست………………………………………. 33

2-6-3 حرکت دست………………………………………. 34

2-6-4 جهت دست………………………………………. 36

2-6-5 حالات صورت………………………………………. 36

2-7 فراگیری زبان در کودکان ناشنوا………………………………………. 39

2-7-1 مراحل فراگیری زبان تصریح………………………………………. 42

2-8 ساختواژه………………………………………. 48

2-9 زمان و نمود……………………………………….49

2-10 زمان و نمود در زبان تصریح………………………………………. 52

2-11 جمع­بندی فصل……………………………………….68

فصل سوم: روش پژوهش………………………………………. 69

3-1 روش پژوهش………………………………………. 70

3-2 ابزار گردآوری داده­ ها ……………………………………….70

3-3 جامعه و نمونه آماری………………………………………. 72

3-4 چگونگی اجرا ……………………………………….73

3-5 روش تجزیه و تحلیل داده­ ها………………………………………. 76

3-6 جمع­بندی فصل………………………………………. 77

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ ها……………………………………….78

4-1تجزیه و تحلیل داده ­ها………………………………………. 79

4-2 چگونگی اظهار زمان و انواع آن در زبان تصریح ایرانی…………………… 80

4-2-1 قیدهای زمانی……………………………………….81

4-2-2 مشخصه­ های غیردستی………………………………………. 83

4-2-3 نشانگرهای واژگانی……………………………………….86

4-2-4 بهره گیری از گروه دستوری اعداد………………………………………. 88

4-2-5 عبارات زمانی……………………………………….90

4-3 چگونگی اظهار نمود و انواع آن در زبان تصریح ایرانی…………………….. 92

4-3-1 نمود استمراری……………………………………….93

4-3-2 نمود عادتی………………………………………. 94

4-3-3 نمود مکرر……………………………………….95

4-3-4 نمود کامل……………………………………….96

4-4 یافته­های پژوهش بر اساس جنسیت……………………………………….101

4-5 جمع ­بندی فصل………………………………………. 102

فصل پنجم: بحث و نتیجه­ گیری………………………………………. 103

5-1 مطالعه توصیفی داده ­ها……………………………………….104

5-1-1 زمان در زبان تصریح ایرانی………………………………………. 106

5-1-1-1 نمونه واژگانی زمان………………………………………. 107

5-1-1-2 نمونه ساختواژی زمان (تکواژ تصریفی)………………………. 108

5-1-2 نمود در زبان تصریح ایرانی………………………………………. 110

5-1-2-1 نمونه واژگانی نمود……………………………………….111

5-1-2-2 نمونه ساختواژی نمود (تکواژ تصریفی)………………………111

5-2 جمع­بندی فصل……………………………………….112

5-3 پیشنهاداتی برای پژوهش­های آتی……………………………………….113

منابع فارسی………………………………………. 115

منابع انگلیسی………………………………………. 116

پیوست……………………………………….121

چکیده:

زبان تصریح ایرانی، زبانی دیداری/فضایی می باشد که با دارا بودن ساختار نحوی و معنایی خاص خود در جامعه ناشنوایان در سرتاسر ایران با تفاوت لهجه ­های مختلف، رشد کرده می باشد. وجود اشارات قراردادی در این زبان اثبات می­کند که زبانی حقیقی می باشد و تنها مجموعه­ای از تصاویر در فضا نمی­باشد. انگیزه اصلی از انجام پژوهش حاضر با مطالعه چگونگی بازنمود زمان و نمود در زبان تصریح ایرانی، معطوف کردن توجه زبان‌شناسان به یکی از ویژگی­های زبانی این زبان (مفاهیم زمانی) می باشد، تا بتوان آنها را از خصوصیات و طبیعی بودن آن آگاه نمود، زیرا که در جامعه ناشنوایان از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار می باشد و تاثیر مستقیمی بر روی زندگی آنها دارد. به این مقصود بخش اعظم پژوهش (مصاحبه و نظاره مشارکتی) با حضور در مکان­های مختلفی مانند کانون ناشنوایان، هیئت مذهبی ناشنوایان و هیئت ورزشی ناشنوایان در دو شهر شیراز و مشهد و همچنین همایش­های مخصوص ناشنوایان صورت گرفته می باشد و بخش دیگر کار با مطالعه فیلم­هایی از ناشنوایان مختلف در سرتاسر کشور بر اساس نظاره غیرمشارکتی انجام شده می باشد و 20 نفر (10 زن، 10 مرد) از ناشنوایان به عنوان نمونه انتخاب شده­اند. یافته­های این پژوهش مشخص نمود که در زبان تصریح ایرانی برای مشخص کردن مفهوم زمان از روش­ های مختلفی مانند قیدهای زمانی، نشانگرهای واژگانی، مشخصه­ های غیردستی، گروه دستوری اعداد و عبارات زمانی طبق خط زمان فرضی بهره گیری می­گردد. جهت مشخص کردن نمود نیز از دو روش بهره گیری می­گردد. نمود مکرر، استمراری و عادتی از طریق تکرار در حرکات فعل و نمود کامل از طریق نشانگر واژگانی “تمام شدن” اظهار می­شوند که تمامی روش­ها به­ گونه گسترده در میان ناشنوایان مورد بهره گیری قرار می­گیرند.

پیشگفتار:

سخن گفتن (زبان) یکی از ویژگی­های ممتاز بشری می باشد. بشر از راه سخن­گفتن با دیگر افراد جامعه ارتباط مستقر می­کند، می­فهمد و می­ فهماند. گرچه از اظهار کلمه زبان در نظر اول زبان بیانی به ذهن می­رسد اما زبان می­تواند ادراکی، کتبی، تصریح و هر نوع علایم قراردادی دیگر را نیز شامل گردد. زبان تصریح یکی از مهمترین روش­های ارتباطی میان ناشنوایان می­باشد که سبب می­گردد این افراد با یکدیگر و دیگران ارتباط برقرارکنند. حامیان زبان تصریح، در طول زمان ارزشی را که این زبان در جوامع ناشنوایان دارد اظهار کرده­اند، همانگونه که ودیتز[1] اظهار داشته می باشد که زبان تصریح بهترین هدیه خداوند به ناشنوایان می باشد. همانطورکه زبان­های گفتاری در جامعه شنوایان توسعه پیدا می­کنند، زبان­های تصریح نیز به­گونه گسترده و مستقل در جامعه ناشنوایان در سرتاسر دنیا رشد و توسعه می­یابند. زبان­های تصریح به صورت همگانی نیستند به بیانی دیگر در کل جهان یکسان نیستند و مانند زبان­های گفتاری مختلفی که در سرتاسر دنیا هست، زبان­های تصریح مجزا و مستقلی نیز در دنیا موجود می­باشند و هر جامعه­ای زبان تصریح مخصوص به خود را به کار می­برد. زبان تصریح ایرانی نیز جزء یکی از این زبان­ها محسوب می­گردد. زبان تصریح ایرانی، زبانی دیداری/فضایی می باشد که با دارا بودن ساختار نحوی و معنایی خاص خود به­گونه طبیعی در جامعه ناشنوایان در سرتاسر ایران با تفاوت لهجه­های مختلف، رشد کرده می باشد و مورد بهره گیری قرار می­گیرد. نکته قابل ذکر آن می باشد که تمامی افراد با وجود تفاوت در لهجه خود به راحتی با دیگر ناشنوایان از مناطق دیگر ارتباط مستقر می­کنند و این تفاوت اشارات مانعی برای عدم درک آنها نمی­باشد، در حقیقت درک آنها اظهار­گر این مطلب می باشد که این تفاوت­ها، تفاوت لهجه می باشد نه تفاوت زبان.

اشارات موجود در این زبان از نوع قراردادی و در بعضی موردها به ­صورت شمایل­گونه[2] هستند. وجود اشارات قراردادی در این زبان اثبات می­کند که زبانی حقیقی می باشد و تنها مجموعه­ای از تصاویر در فضا[3] نمی­باشد. تفاوت میان زبان تصریح ایرانی و به­گونه کلی همه زبان­های تصریح با زبان­های گفتاری این می باشد که در زبان­های تصریح، اطلاعات از طریق ترکیب آوا اظهار نمی­شوند بلکه از طریق ترکیب شکل[4]، جهت[5] و حرکت[6] دست و همچنین حالات صورت[7] منتقل می­شوند. مانند زبان­های تصریح دیگر، زبان تصریح ایرانی نیز متشکل از دو بخش دستی و غیردستی می باشد که این دو بخش برای تولید و درک زبان تصریح بسیار مهم می­باشند. بخش دستی شامل مورد هایی از قبیل شکل، جهت، مکان و حرکت دست می­گردد و بخش غیردستی در برگیرنده حالات صورت و بدن می­باشد. اشارات غیردستی (حالات صورت، چشم، ابرو، سر و غیره) در زبان تصریح تأثیر­های بسیاری را اعمال می­کنند. مهمتر از همه، نقشی می باشد که این اشارات در نحو اعمال می­کنند. برای مثال، حالات صورت در اکثر زبان­های تصریح که زبان تصریح ایرانی نیز شامل آن می­گردد، برای سوال­های بله/خیر یا سوال­های که­ای بهره گیری می­شوند. در زبان تصریح ایرانی هنگامی­که تصریح­گر سوال بله/خیر می­پرسد، ابروهایش را بالا می­برد و کمی سرش را به سمت جلو کج می­کند. هنگامی­که تصریح­گر سوال که­ای مانند کی، کجا، کدام و غیره را می­پرسد، ابروهایش را پایین می­آورد و کمی سرش را به سمت جلو می­برد در صورتی­که بدنش را به سمت عقب تکیه می­دهد و صورت نیز حالت جمع­شدگی به خود می­گیرد. در جملات شرطی نیز هنگام تصریح کردن، ابروها به سمت بالا حرکت می­کنند.

علاوه برکلیه تأثیر­های نحوی، حالات صورت و حرکات بدن در اظهار آهنگ گفتار[8]، تکیه[9] و درنگ[10] نیز تأثیر مهمی اعمال می­کنند. درست مانند اصول زبرزنجیری که در زبان گفتاری جزء لاینفک کلام می­باشند، حالات صورت نیز جزء لاینفک زبان تصریح محسوب می­شوند. اما بر خلاف تکیه، آهنگ و درنگ که نمی­توانند به­ تنهایی بدون کلام بهره گیری شوند، بعضی از حالات صورت یا حرکات به­ تنهایی مورد بهره گیری قرار می­گیرند و جایگزین واژگان می­شوند. به­گونه کلی احساسات فرد تصریح­کننده در صورت وی که با حرکات بدن همراه هستند مشخص می­شوند. پس آن چیز که که در ارتباط با درک و تولید زبان تصریح از اهمیت برخوردار می باشد، در نظر داشتن متناسب بودن کلیه اجزاء تشکیل دهنده آن می­باشد، زیرا یک اشتباه کوچک در یکی از بخش­ها منجر به تولید تصریح­ای دیگر می­گردد و درک مطلب را با مشکل مواجه می­کند.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

در طول دوره روشنفکری قرن هجدهم، بسیاری از فلاسفه مانند کاندیلاک[1] اظهار کرده­اند که زبان تصریح بر زبان گفتاری مقدم بوده می باشد. مانند توصیف زندگی افراد ناشنوا و جامعۀ آنها، اخیرا کوشش­هایی نیز در ارتباط با فهم ساختار زبان­های تصریح به عنوان سیستم­های زبان ­شناختی صورت گرفته می باشد. در تحلیل­های زبان­شناختی زبان تصریح، زبان‌شناسان در پی یافتن ویژگی­های زبانی این زبان­ها هستند و کلیه نظریه ­های زبانی را که تاکنون درمورد همگانی­های زبان ارائه شده­اند، در مورد زبان­های تصریح مطالعه کرده و به نوعی این نظریه­ها را محک می­زنند (شیک، مارشارک و اسپنسر[2]، 2006، ص1). در اوایل دهه هفتاد با کوشش و حرکت عظیم استوکو[3] بود که دریچه­ای جدید برای شناخت زبان تصریح به عنوان زبانی کامل در زبان‌شناسی باز گردید. وی مطالعه علمی مدرن بر روی زبان­های تصریح را با نظری بشر­شناسانه و ساختارگرایانه[4] آغاز کرده و بر اساس آنها مشخص نمود که کلیه زبان­ها دارای ساختارهای منظمی[5] هستند (آرمسترانگ و ویلکوکس[6]، 2007، ص5). حدود نیم­قرن از شناخت زبان تصریح به عنوان زبانی کامل و طبیعی می­گذرد، اما هنوز بسیاری از افراد شناخت دقیقی از این زبان نداشته و تصور می­کنند که فقط زبانی قابل قبول می­باشد که با تولید صدا همراه باشد. مطالعات انجام شده بر روی زبان­های تصریح این ادعا را تصدیق کرده که آنها زبانی با کلیه مشخصه­های دستوری و زبان­شناختی مانند زبان­های گفتاری هستند. این زبان­ها به­گونه معمول و بدون هیچ آموزش خاصی توسط افرادی که در معرض آن قرار گرفته، فرا گرفته می­شوند و از پتانسیل لازم در مورد هایی مانند هنر، استدلال، قوه تعقل و احساسات برخوردار می­باشند. همانگونه که افراد شنوا نسبت به زبان گفتاری خود احساس غرور و قدرت دارند، ناشنوایان نیز به زبان تصریح خود افتخار و نسبت به آن احساس قدرت می­کنند (میر و سندلر[7]، 2008، ص2).

پژوهش حاضر با دارا بودن 5 فصل، کوششی در تبیین چگونگی بازنمود دو مقوله زمان و نمود در زبان تصریح ناشنوایان ایرانی می­باشد که ترتیب کلی مطالب در آن به این شکل خواهد بود: در فصل اول مقدمه، اظهار مسئله، اهمیت موضوع، اهداف پژوهش، محدودیت­های پژوهش و تعریفی از کلیدواژه­ها مطرح می­گردد. فصل دوم شامل دو بخش می­گردد؛ در بخش اول آن به­گونه کلی بعضی از مفاهیم نظری زیرا ناشنوایی، علل ابتلا به ناشنوایی، زبان تصریح، زبان‌شناسی زبان تصریح و فراگیری زبان در ناشنوایان به صورت کامل معرفی خواهند گردید و در بخش دوم این فصل به تعریفی از موضوعات اصلی (زمان و نمود) و مفاهیم ساختواژی و تکواژ تصریفی پرداخته می­گردد و سپس پیشینه پژوهش ارائه­ می­گردد. فصل سوم به معرفی جامعه آماری، روش پژوهش و بخش اجرایی پژوهش می­پردازد. در فصل چهارم به ارائه یافته­ها و تجزیه و تحلیل داده­ها پرداخته می­گردد. در نهایت در فصل پنجم بحث و نتایج حاصل از مطالعه میدانی و مشاهدات انجام شده در پژوهش مطرح می­گردد، در قسمت بعد آن پیشنهادات مربوطه و در قسمت پیوست چند نمونه از گفتار و مکالمات ناشنوایان ارائه می­شوند.

2-1- اظهار مسأله و اهمیت موضوع

از دهه 1960 به بعد در آمریکا، اروپا و سایر کشورها با رخداد وقایع مختلفی مانند مطالعات علمی زبان­شناختی در مورد زبان تصریح از طرف زبان‌شناسان، رشد نهضت حقوق مدنی و توسعه وسایل فناوری خاص ناشنوایان و به تبع آن، حضور فعال­تر ناشنوایان در جوامع باعث گردید که به­تدریج ناشنوایان به عنوان یک گروه یا اقلیت مستقل فرهنگی- زبانی پذیرفته و شناخته شوند (آرمسترانگ و ویلکوکس[1]، 2003).

کم­ کم در این دهه، از طریق تحقیقات استوکو زبان تصریح به عنوان یک زبان با ارزش و کامل شناخته گردید. در حقیقت وی انقلاب بزرگی را در طول تاریخ، جهت شناسایی زبان تصریح در دنیا به راه انداخت (اما و لوکاس[2] ، 2000). اولین زبان تصریح­ای که در جهان مورد مطالعه زبان­شناختی قرار گرفت زبان تصریح آمریکایی[3] بود که در سال 1979 کلیما و بلوجی[4] در کتاب معروف خود تصریح­های زبان[5] به توصیف ساختاری آن پرداختند. با وجود آنکه سال­ها از عمر مطالعه زبان­شناختی زبان تصریح می­گذرد، هنوز رشته­ای نوپا و در حال رشد می باشد که امروزه به­خوبی توانسته می باشد توجه بسیاری از زبان‌شناسان را به خود جلب کند. نکته بسیار مهم آن می باشد که زبان‌شناسان کار بر روی زبان­های تصریح را با این پیش فرض آغاز می­کنند که زبان­های تصریح نیز به اندازه زبان­های گفتاری، طبیعی هستند (شامل همان عناصری هستند که در زبان­های گفتاری موجود می باشد) و نیازهای ارتباطی ناشنوایان را به­خوبی برطرف می­کنند.

زبان تصریح ایرانی نیز از این قاعده مستثنا نیست. تاکنون شمار تحقیقات صورت گرفته در زمینه زبان‌شناسی زبان تصریح ایرانی در داخل کشور بسیار اندک بوده می باشد. پس انگیزه اصلی انجام پژوهش حاضر معطوف کردن توجه زبان‌شناسان به ویژگی­های زبانی زبان تصریح ایرانی می باشد تا بتوان آنها را از خصوصیات و طبیعی بودن این زبان آگاه نمود. زیرا همانطور که زبان گفتاری در جامعه افراد شنوا اهمیت دارد، وضعیت زبان تصریح نیز در جامعه ناشنوایان از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار می باشد، زیرا که این زبان تاثیر مستقیمی بر روی زندگی ناشنوایان به خصوص در بخش­های تحصیلی، پزشکی، حقوقی و شغلی دارد که بالطبع حفظ این زبان در جامعه آنها نیازمند شناخت بیشتر آن می­باشد.

[1] . Armstrong & Wilcox

[2] . Valli & Lucas

[3] . American Sign Language

[4] . Klima & Bellugi

[5] . Signs of Language

[1] . Condillac

[2] . Schick, Marschark & Spencer

[3] . Stokoe

[4] . Structural Linguistics

[5] . Regular Structures

[6] . Armstrong & Wilcox

[7] . Meir & Sandler

[1] . Weditz (A leader in the Deaf Community)

[2] . Iconic

[3] . Pictures in the Air

[4] . Hand Shape

[5] . Orientation

[6] . Movement

[7] . Facial Expression

[8] . Prosody

[9] . Stress

[10] . Juncture

تعداد صفحه : 140

قیمت : 14700 تومان

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی: بررسی کهن ­الگوهای داراب­ نامه طرسوسی

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***