جستجو در سایت :   

عنوان : مطالعه عوامل موثر بر اندازه مهریه در میان زوجین جوان

دانشگاه شهید باهنر کرمان

 دانشکده ادبیات و علوم انسانی

بخش علوم اجتماعی

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان گرایش زنان و خانواده

مطالعه عوامل موثر بر اندازه مهریه در میان زوجین جوان(18 تا 35 سال) شهر قم

 استاد راهنما:

 دکتر لیلا یزدان­پناه

استاد مشاور:

 دکتر سوده مقصودی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

پژوهش حاضر به مقصود مطالعه عوامل فرهنگی، اجتماعی، حقوقی موثر بر اندازه مهریه بوده و برای تعیین عوامل موثر بر آن از پایه­های تئوریکی نظریه­های ساخت­گرایی، کارکردگرایی،کنش متقابل نمادین، مبادله، گزینش معقولانه، نظریه جامعه توده­وار و قدرت رسانه و دیدگاه­های نظری دینداری بهره گیری گردید. بر این مبنا با بهره گیری از روش پیمایشی به شکل نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای از 384 نفر از زنان و مردان متاهل 18 تا 35 سال شهر قم پرسشگری به اقدام آمد. نتیجه حاصل از این پژوهش نشان داده می باشد که در بین دختران، همراه با افزایش سطح تحصیلات، اندازه مهریه نیز بیشتر می­گردد. با در نظر داشتن نتایج، اندازه مهریه در بین قومیت افراد متفاوت می باشد. همچنین بین دیدگاه خانواده افراد ، تأثیر گروه­های مرجع، تأثیر رسانه جمعی، احساس امنیت، طیف ترس از آینده، چشم و همچشمی،  همرنگی با جماعت، آگاهی حقوقی، کیفیت دینی، نسبت خویشاوندی و بین محل سکونت در تعیین مقدار مهریه ارتباط معنی­داری هست. اما در میان افراد با تجربه طلاق و افراد بومی و غیر بومی و بین سن افراد در هنگام ازدواج و تعیین مقدار مهریه ارتباط وجود ندارد.

 

واژگان کلیدی

مهریه، گروه مرجع، رسانه جمعی، احساس امنیت، ترس از آینده، اجبار اجتماعی، چشم و همچشمی، همرنگی با جماعت، آگاهی حقوقی، کیفیت دینی
فهرست مطالب

چکیده 5

واژگان کلیدی.. 5

فصل اول:کلیات پژوهش.. 17

1-1: مقدمه. 18

2-1: اظهار مساله و تعریف موضوع. 20

3-1: اهداف پژوهش. 24

1-3-1: هدف اصلی.. …………25

2-3-1: اهداف فرعی.. .25

4-1: اهمیت و ضرورت پژوهش… 26

5-1: سوالات پژوهش: 30

فصل دوم: مبانی نظری پژوهش… 32

1-2: پیشینه پژوهش. 33

2-2: مبانی نظری پژوهش… 39

1-2-2: مقدمه. 39

2-2-2: تعریف مهریه. 42

3-2-2: تاریخچه مهریه. 44

4-2-2: مهریه در اسلام. 49

5-1-2: مهریه حضرت زهرا سلام الله علیها 53

6-2-2: فلسفه وجوب مهر. 55

7-2-2: آثار و کارکردهای اجتماعی مهریه. 60

8-2-2: کارکردهای منفی افزایش مهریه. 63

9-2-2: مهریه در ایران. 66

10-2-2: مهریه در کشورهای دیگر. 67

11-2-2: اقسام مهر. 72

12-2-2: مواد قانون مدنی در ارتباط با مهریه. 74

13-2-2: ماهیت مهر و ارتباط آن با عقد نکاح. 78

14-2-2: علل افزایش اندازه مهریه در عصر حاضر. 79

15-2-2: محاکم خانواده در ایران. 83

3-2: نظریه های مرتبط با موضوع. 85

1-3-2:  نظریه ساختگرایی.. 89

2-3-2:  نظریه کارکردگرایی.. 97

3-3-2:  نظریه کنش متقابل نمادین. 104

4-3-2:  نظریه مبادله. 107

5-3-2: نظریه گزینش معقولانه. 114

6-3-2: نظریه جامعه توده وار و قدرت رسانه‏ها 122

7-3-2: دیدگاههای نظری دینداری.. 131

4-2: چارچوب نظری پژوهش. 139

5-2: فرضیه­های پژوهش. 142

فصل سوم: روش شناسی پژوهش… 144

1-3: روش پژوهش. 145

2-3: جامعه آماری پژوهش… 146

3-3: حجم نمونه. 146

4-3: شیوه نمونه­گیری.. 149

5-3: تعریف نظری و عملیاتی متغیرها 150

6-3: سطوح سنجش متغیرها 160

7-3: ابزارها و فنون گردآوری داده­ها 162

8-3: اعتبار و روایی مفاهیم و ابزار پژوهش… 162

9-3: روش تجزیه و تحلیل داده­ها 164

10-3: ابزار پژوهش… 169

11-3: متغیرهای پژوهش. 169

12-3: محدوده زمانی پژوهش. 170

13-3: محدوده مکانی پژوهش. 171

14 –3: محدویت­های پژوهش. 171

فصل چهارم: یافته های پژوهش… 172

بخش اول: آمار توصیفی.. 173

1-1-4: جنسیت افراد مورد مطالعه. 173

2-1-4: توزیع فراوانی مربوط به تعداد مهریه افراد به سکه بهار آزادی.. 174

3-1-4: توجه افراد به مهریه خود در مقایسه با مهریه­های زوج­های همسن. 175

4-1-4: سن افراد مورد مطالعه.. 177

5-1-4: سن افراد مورد مطالعه در هنگام ازدواج. 179

6-1-4: منطقه محل سکونت افراد مورد مطالعه.. 180

7-1-4: اندازه تحصیلات افراد مورد مطالعه.. 181

8-1-4: شغل افراد مورد مطالعه.. 182

9-1-4: اندازه درآمد ماهیانه خانواده افراد مورد مطالعه.. 183

10-1-4: استان محل تولد افراد مورد مطالعه.. 184

11-1-4: قومیت افراد مورد مطالعه.. 185

12-1-4: دین افراد مورد مطالعه.. 186

13-1-4: نوع مسکن افراد مورد مطالعه.. 187

14-1-4: تعداد فرزندان افراد مورد مطالعه.. 188

15-1-4: نسبت خویشاوندی با همسر افراد مورد مطالعه. 189

16-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر خانواده بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 190

17-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر گروههای مرجع بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 191

18-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر رسانه های جمعی بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 192

19-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر احساس امنیت بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 193

20-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر ترس از آینده بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 195

21-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر اجبار اجتماعی بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 196

22-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر چشم و هم­چشمی بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 197

23-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر همرنگی با جماعت بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 198

24-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر آگاهی حقوقی بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 199

25-1-4: مطالعه طیف مربوط به تاثیر کیفیت دینی بر دیدگاه فرد در خصوص مهریه. 204

بخش دوم: آمار استنباطی.. 213

1-2-4: طرح آزمایش فرضیه اول: مطالعه ارتباط میان سواد و مقدار مهریه. 213

2-2-4: طرح آزمایش فرضیه دوم: مطالعه ارتباط میان سن افراد در هنگام ازدواج و مقدار مهریه. 216

3-2-4: طرح آزمایش فرضیه سوم: مطالعه ارتباط میان قومیت افراد و مقدار مهریه. 219

4-2-4: طرح آزمایش فرضیه چهارم: مطالعه ارتباط میان استان محل تولد افراد و مقدار مهریه. 222

5-2-4: طرح آزمایش فرضیه پنجم: مطالعه ارتباط میان تجربه طلاق افراد و مقدار مهریه. 226

6-2-4: طرح آزمایش فرضیه ششم: مطالعه ارتباط میان دیدگاه خانواده افراد و مقدار مهریه. 230

7-2-4: طرح آزمایش فرضیه هفتم: مطالعه ارتباط میان تأثیر گروه­های مرجع و مقدار مهریه. 233

8-2-4: طرح آزمایش فرضیه هشتم: مطالعه ارتباط میان تأثیر رسانه جمعی و مقدار مهریه. 236

9-2-4: طرح آزمایش فرضیه نهم: مطالعه ارتباط میان احساس امنیت و مقدار مهریه. 239

10-2-4: طرح آزمایش فرضیه دهم: مطالعه ارتباط میان تأثیر ترس از آینده و مقدار مهریه. 242

11-2-4: طرح آزمایش فرضیه یازدهم: مطالعه ارتباط میان اجبار اجتماعی و مقدار مهریه. 245

12-2-4: طرح آزمایش فرضیه دوازده: مطالعه ارتباط میان چشم و هم­چشمی و مقدار مهریه. 248

13-2-4: طرح آزمایش فرضیه سیزده: مطالعه ارتباط میان همرنگی با جماعت و مقدار مهریه. 251

14-2-4: طرح آزمایش فرضیه چهاردهم: مطالعه ارتباط میان تأثیر آگاهی حقوقی و مقدار مهریه. 254

15-2-4: طرح آزمایش فرضیه پانزدهم: مطالعه ارتباط میان تأثیر کیفیت دینی و مقدار مهریه. 257

16-2-4: طرح آزمایش فرضیه شانزدهم: مطالعه ارتباط میان نسبت خویشاوندی و مقدار مهریه. 260

17-2-4: طرح آزمایش فرضیه هفدهم: مطالعه ارتباط میان مناطق شهری و مقدار مهریه. 261

18-2-4: تحلیل رگرسیونی از متغیرها 263

فصل پنجم: اختصار، نتیجه گیری و پیشنهادات… 268

1-5: اختصار. 269

2-5: نتیجه­گیری.. 273

3-5: پیشنهادها 280

1-3-5: پیشنهادهای اجرایی.. 281

2-3-5: پیشنهادهای علمی و جامعه­شناختی.. 288

منابع. 290

ضمائم: 297

مقدمه

شناختِ خانواده، درگیر شدن به امور مربوط به خانواده و مطالعه ابعاد، شاخه‌ها و مسائل حولُ‌وحُوش خانواده، با وجود اینکه به‌عنوانِ اولین واحد اجتماعی شناخته می گردد، اما دارای پیچیدگی‌های فراوانی می باشد. به‌طوری‌که شناختِ اهمیت، تأثیرها و کارکردهای آن، بسیار مورد توجه صاحب‌نظران مسائل اجتماعی، حقوقی، روانی و حتی اقتصادی می باشد. بر این ‌اساس، همچنان‌که تعاریف متعددی از آن ارائه شده و به اهمیت آن در زمینه‌های مختلف فردی، اجتماعی و غیره تأکید شده، کارکردهای متفاوتی نیز برای آن لحاظ شده می باشد، به‌طوری‌که بسیار ساده‌انگارانه خواهد بود که تنها یک یا دو کارکرد برای آن معرفی ‌گردد. «آفرینش بشر، راز بقای آن را نیز با خود دارد. تمایل زن و مرد به آمیزش با هم، کشش طبیعی و غریزی می باشد. آن همه قول و غزل که در وصف و ستایش عشق سروده‌اند و آن همه کوشش برای رسیدن به معشوق و فتنه‌ها و ستیزها که از این کانون برخاسته می باشد، در واقع هیاهوی کاروان هستی برای این می باشد که تولّد صورت پذیرد و نسل شاهکار آفرینش باقی بماند (کاتوزیان، 1387: 11)».

به نوعی به فلسفه تشکیلِ خانواده، نیاز می باشد؛ زیرا بشر موجودی اجتماعی می باشد و برای آنکه بتواند، نیازهای خود را در قبالِ تداوم حیات، استمرار بخشد، به زندگی گروهی و ارتباط با سایر همنوعانِ خود نیازمند می باشد. مانند نیازمندی‏ها، نیازهای روحی و جسمانی می باشد که با ازدواج و تشکیل خانواده، برآورده می‏گردد.

برای ازدواج تعاریف همسو و متفاوتی شده می باشد؛ بار حقوقی و بار مذهبی دو شاخه اصلی تعریف ازدواج در بین متخصصان می باشد. ازدواج عبارت می باشد از «پیوند بستنِ دینی و رسمی یک زن و مرد برای شروع زندگی مشترک(انوری و همکاران، 1381: 145)»؛ و همچنین «ارتباط حقوقی می باشد که براى همیشه یا مدت معین به وسیله عقد مخصوص بین زن و مرد حاصل شده و به آن‌ها حق می‌‏دهد که از یکدیگر تمتّع جنسی ببرند(معین، 1377: 216)»؛ و دیگر اینکه «ازدواج عملی می باشد که پیوند دو جنس مخالف را بر پایه روابط پایای جنسی موجب می‌‏گردد، و آن مستلزمِ انعقادِ قراردادهای اجتماعی می باشد که مشروعیت روابط جسمانی را موجب می‌‏گردد؛ به اظهار دیگر: در راه شکل گیری ازدواج بایستی شاهدِ تصویبِ جامعه نیز باشیم(ساروخانی، 1375: 23) ». «ازدواج از نظر اسلام، پیمانی مقدس می باشد؛ پیمانی که برقراری آن براساس مقررات، آداب و رسوم، تشریفات و سُنن و قوانین خاصی می باشد. در سایه آن برای طرفین تعهدات و حقوقی پدید می‏آید که تخلف آن موجبِ عقوبت و کیفر می باشد(قائمی، 1375: 8)».

خانواده نیز به تناسب ازدواج تعریف شده می باشد؛ «خانواده[1] گروهی از اشخاص هستند که با پیوندهایِ خویشیِ مستقیم، به هم متصل می شوند، و اعضایِ بزرگسال آن، مسئوولیتِ نگهداری کودکان را برعهده دارند(گیدنز، 1387: 252)».

در قانون مدنی، خانواده به دو معنیِ گسترده و خاص به‌کار رفته می باشد:

1- خانواده به مفهوم گسترده خود «گروهی از اشخاص هستند که به‌دلیل ازدواج یا نسبت، با هم پیوند دارند. این گروه با نامِ ‌خانوادگیِ خاص از خانواده‌های دیگر جدا می شوند[2] و هر کدام از آنان با نام کوچک خود از سایر اعضای خاندان ممتاز می‌گردند. بدین ترتیب، خانواده به مجموعه‌ای از اشخاص گفته می گردد که بر اثر نکاح یا قرابت با هم بستگی دارند. این مفهوم گسترده، یادگار دوران‌های گذشته می باشد که پاره‌ای از آثار آن، هنوز هم در حقوق ما دیده می گردد. چنان‌که «تقسیمِ ترکه» میان تمام اعضای خانواده (با رعایت تقدم)، داشتنِ نام خانوادگی مشترک و الزام به انفاق خویشان نسبی در خط مستقیم، از نشانه‌های بارز اثر تاریخی می باشد.

2- خانواده به معنی خاص و محدودِ خود، شاملِ زن و شوهر و فرزندان آن‌ها می باشد؛ گروهی که هدایت و طرفداری آنان با پدر می باشد و همبستگیِ میان اعضای آن، حقوق و تکالیفی به‌بار می‌آورد که در میان سایر خویشان، وجود ندارد. در ماده 1105 قانون مدنی، که ریاست خانواده را به شوهر اختصاص داده می باشد، خانواده به همین معنیِ محدود به‌کار رفته می باشد(کاتوزیان، 1387: 14).

با در نظر داشتن تعریفِ خانواده، می‌توان به اهمیّت و تأثیر آن در جامعه پی برد؛ «در بین نهادهای مختلف اجتماع، کانون مقدسِ خانواده، به‌عنوان بهترین تجلی‌گاه فرهنگ حاکم بر سایر نهادها، محل ارضای نیازهای مختلف جسمانی، عقلانی و عاطفی شناخته شده می باشد؛ به این دلیل که حفظ و سلامت روابط و طریقهِ اهداف آن، تأمین کننده بهداشت روانی جامعه می باشد. همه مذاهب به گونه‌های متفاوت، اهمیتِ خانواده و چگونگیِ تشکیل این کانون و رفتار و وظایفِ هر یک از اعضا را مشخص کرده‌اند. متخصصانِ علوم اجتماعی، مخصوصاً جامعه‌شناسان و روان‌شناسان نیز با اهداف مشخص در مطالعات خود با بکارگیری فنون علمی، به مطالعه پدیده‌های مختلف مرتبط با این نهاد مقدس، اعم از مراحلِ متفاوت آن، مانند انتخاب همسر، مراسم ازدواج، کنش‌ها و واکنش‌های فردی اعضا، تأثیر فرهنگ اجتماعی و سنت‌ها بر ایفای تأثیر، وظایف و ارتباط متقابل  فرد با سایر افراد، در نهایت خانواده و سایر نهادهای اجتماعی پرداخته‌اند(گزارش ملی جوانان، 1382: 1)».

2-1: اظهار مساله و تعریف موضوع

آسیب­های اجتماعی، ناهنجاری­ها، پرونده­های مرتبط با جرائم حقوقی و کیفری، امروز بیش از سال­های گذشته در معرض این پرسش قرار گرفته­اند که به راستی و برای چه، با این همه ازدحام و افزونی پرونده­های قضایی در کشورمان روبرو هستیم. موضوعی که در حال حاضر، بسیاری از جامعه­شناسان، جرم­شناسان و روانشناسان، درصددِ پاسخ به چرایی، علت های اجتماعی، حقوقی و روانی بسیاری از این پدیده­هایی می باشد که هر کدام به نوعی به بدنه اجتماعی لطمه می­زند. ورود سالانه 7 الی 8 میلیون پرونده کیفری و حقوقی به دستگاه قضایی کشور می باشد که در مقایسه با جمعیت 70 میلیون نفری ایران، از اندازه رایج در سایر کشورهای جهان، بیشتر به نظر می­رسد[3].

در کنار تمامی آسیب­ها و ناهنجاری­ها قابل وقوع در سطحِ جامعه، آسیب­های مرتبط با مسایل خانواده(طلاق، مهریه، حضانت فرزندان…)، از حساسیتِ بیشتری برخوردار می باشد، زیرا که، تهدیدِ نهاد خانواده، ضربه به هستی جامعه و ارکان اجتماعی را در پی دارد. به همین دلیل، از آن­جایی که فروپاشی خانواده، اضمحلال جامعه را نیز در پی دارد، حساسیت در این حوزه، بسیار بیشتر از سایر حوزه­های اجتماعی می باشد.

کاملا طبیعی می باشد که انتخاب نوع مهریه و اندازه و مقدار آن،  ذهنِ دو خانواده­های  عروس و داماد را در ابتدای تشکیل خانواده، معطوف به خود سازد. شاید این گفته، چندان بی­ربط نباشد که خانواده­ها در تعیین مهریه دچار سردگمی هستند و نمی­دانند بر چه مبنایی بایستی مهریه تعیین کنند. زیرا که به واسطه در دست نداشتن مبنا برای تعیین مهریه، را­ه­هایی انتخاب می­­گردد که بعضاً نتایج خوبی در پی ندارد. بهتر می باشد این سردرگمی را در ارتباط با فرهنگ مورد مطالعه قرار دهیم. زیرا که تشکیل خانواده، در همه فرهنگ­ها و خرده فرهنگ­های جهانی، متفاوت و مختلف می باشد، اما نکته مورد تصریح، به سبک ازدواج ایرانی و اسلامی تصریح دارد که مطابق با آیین ملی و مذهبی قبل از ثبت سند ازدواج، مهریه تعیین می­گردد. یکی از سنت‏های اجتماعی رایج در اسلام، پرداخت مهریه در پیوند ازدواج می باشد؛ به بیانی دیگر از گذشته‏های بسیار دور تا امروز، رسم بر آن می باشد که مرد هنگام ازدواج و بویژه زمانی که خواستگاری وی با پاسخ مثبت، همراه می‏گردد، مبلغی را به عنوان مهریه برای زن در نظر می‏گیرد. اگرچه سنت پرداخت مهریه، همانند سایر سنت‏های اجتماعی، طی روزگار گذشته، تحولات و دگوگونی‏های زیادی را پشت سر گذاشته و با در نظر داشتن زمان و مکان، دچار تغییرات مختلفی شده می باشد، اما اشتراک معانی فراوانی در چند و زیرا آن هست. روزگاری، مهریه در جایگاه بهای زن قرار داشت و در واقع همان وجه المعامله عقد نکاح تلقی می‏گردید و نیز، در دوره‏ای خاص به عنوان هدیه‏ای از سوی مرد به پدر زن داده می‏گردید و در دورانی هم این هدیه، به خود زن اختصاص می‏پیدا نمود.

مهریه یکی از حقوق زنان می باشد که طبق قانون و شرع از همان لحظه­ی عقد بین زن و مرد ایجاد می­گردد، زن می­تواند آن را از شوهر خود بخواهد اما طبق سیاق رایج زن در هنگام وقوع طلاق می­تواند مهریه خود را دریافت دارد و با درخواست مهریه این نظر به اثبات می­رسد که او قصد طلاق دارد. این روزها بحث بر سر کم و زیادی مهریه­ها در همه محافل شنیده می­گردد. در این بین عده­ای – در اکثر مواقع والدین دخترها- موافق مهریه زیاد و عده دیگر مخالف مهریه زیاد هستند. این بحث تا به آنجا پیش رفته که بحث زیاد و کم مهریه به محاکم قضایی نیز کشیده شده، اما هنوز در دفترخانه­های رسمی ازدواج مهریه­های چند صد و گاه چند هزار سکه­ای به صورت رسمی ثبت می­گردد و به گفته مسولان قضایی تعداد زیادی از زندانیان کشور را نیز زندانیان مهریه تشکیل می­دهند که نتوانسته­اند مهریه زنان خود را پرداخت کنند[4]. برای روشن شدن بحث به این نکته هم بایستی تصریح نمود که تقریباً هیچ زنی هنگام ازدواج توقع دریافت مهریه را از همسر خود مطرح نمی‌کند و اغلب زنانی هم که با مهریه‌های بالا حاضر به ازدواج می شوند، به شکل شفاهی به همسران خود این قول را می‌دهند که تنها در زمان طلاق یا در صورت بروز مشکل حاد در زندگی مهریه خود را مطالبه خواهند نمود.

تعلق مهریه به زنان از حقوق مسلم آنان در عقد ازدواج می باشد، اما امروزه همه انگشت اتهام را به سوی زنان گرفته­اند و از آنها می­خواهند مهریه را کم بگیرند تا ازدواج آسان میسر گردد؛ زیرا مردان به دلیل مسئولیت­های مالی متعدد در زندگی مشترک، از زیر بار ازدواج شانه خالی می­کنند. مبلغ مهریه­ها بالا می باشد، گویی در یک رقابت خاموش، هر روز بر اندازه آن افزوده می­گردد. دختران سال­های دهه 60 و 70، امروز به خانه بخت می­طریقه و مهریه­های 1360 یا 1370، سکه­ای به عدد سال تولد عروس، دیگر چندان تعجب کسی را برنمی­انگیزد. حتی گاه سال تولد به میلادی محاسبه می­گردد و از آن فراتر می­رود.

امروزه برای تعیین مهریه به بضاعت و توان مالی مرد توجهی نمی­گردد و اغلب زنان در کوشش هستند تا از تعیین مهریه­های سنگین به عنوان راهکاری برای حفظ حقوق خود در برابر مردان بهره گیری کنند. بعضی از خانواده­های ایرانی بر این باورند که مهریه نشان دهنده ارزش زن می باشد و ویژگی­هایی مانند تحصیلات، سطح مالی خانواده دختر یا زیبایی او را به عنوان ملاکی برای تعیین مهریه در نظر می­گیرند. بعضی دیگر از خانواده­ها نیز عقیده دارند که مهریه نشانه­ای از جایگاه اجتماعی دخترانشان می باشد. غافل از این که این روزها برخلاف دیگر کشورهای مسلمان، مهریه­های سنگین از موانع اصلی ازدواج جوانان محسوب می­گردد. براساس پژوهش­های انجام شده در مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه، میانگین مهریه زنان در ایران 260 تا 350 سکه می باشد و ایران از این نظر در مقایسه با دیگر کشورهای مسلمان در سطح منطقه رتبه نخست را دارد و به رغم این که در این کشورها رقم مهریه ثابت می باشد و بندرت ممکن می باشد دستخوش تغییر گردد( فراهانی جم، 1390: 11).

با علم به این  موضوع، و با در نظر داشتن تصریح­های متولیان دستگاه قضایی مبنی بر رشد پرونده­های مرتبط با نهاد خانواده، مانند طلاق، مهریه[5]، حضانت فرزندان و … که ریشه در نهاد خانواده دارد، در این پژوهش به مطالعه علل و عوامل تاثیرگذار در تعیین اندازه مهریه در بین زوجین 18 تا 35 سال شهر قم خواهیم بود. پژوهش حاضر می­تواند به عنوان سندی علمی برای برنامه­ریزان کشوری مانند در حوزه پیشگیری­های فرهنگی و اجتماعی دستگاه قضایی و همچنین صداوسیما و سایر مراکز دولتی مربوط، مفید و موثر باشد تا پیش روی رشد فزآینده مطالبات مهریه که توام با تشکیل پرونده­های متعدد قضایی می­گردد، قدمی برداشته گردد. پس در نهایت به این موضوع می­رسیم که چه عوامل فردی، اجتماعی و حقوقی در تعیین مهریه موثر می باشد، و در نهایت با چه راهکارهایی می­توان به سطح معقولانه­ای از مقدار مهریه رسید که از سویی، حقوق زن در جامعه محترم شمرده شده و از طرفی دیگر، مهریه به عنوان ابزاری برای تهدید قضایی و ایجاد پرونده­های قضایی به شمار نیاید؛ زیرا که این امر، نه تنها ارزش مهریه را خدشه­دار می­سازد، بلکه از اهداف عالیه آن که به نوعی، ابراز محبت مرد به زن در هنگام ازدواج می باشد، کاسته می­گردد و مهریه­ای که قابلیتِ تکریم و عشق را به همراه دارد، به ابزاری برای کینه­توزی و شروع اختلافات خانوادگی تبدیل می­گردد. سطح معقولانه­ای از مهریه، هم تعریفی حقوقی دارد و هم تعریف اجتماعی، که در آن با تکریم به خواسته­های طرفین ازدواج، امکان شروع یک زندگی سالم و مفرح را مهیا می­سازد.

3-1: اهداف پژوهش

«مقاصد، یکی از بخش­های مندرج در پیشنهاد پژوهش می باشد، که مصرف عمومی­تری دارد؛ اظهار مقاصد، طریقه مفیدی می باشد برای اظهار آن چیز که پژوهش درمورد آن می باشد. اما در یک طرح پژوهش بایستی به فهرست کردن اهداف پژوهش توجه نمود. این اهداف در مقایسه با مقاصد پژوهش، به صورت فنی­تری تعریف می­شوند و مشخص می­کنند که مقصود از پژوهش دستیابی به چه چیزی می باشد: ممکن می باشد پژوهش در پی دستیابی به «اکتشاف»،  «توصیف»، «تبیین»، «پیش­بینی»، «تغییر»، «ارزشیابی» یا «برآورد تاثیر اجتماعی»، جنبه­ای (یا جنبه­هایی) از پدیده مورد پژوهش باشد. این اهداف به تعریف دامنه پژوهش کمک می­کنند و همراه با پرسش­های پژوهش، جهت روشنی به پژوهش می­دهند» (بلیکی، 1384: 41).

1-3-1: هدف اصلی

هدف اصلی از انجام این پژوهش که عوامل موثر بر اندازه مهریه در میان زوجین جوان(18 تا 35 سال) شهر قم را، مورد سنجش قرار می­دهد، شناخت عواملی می باشد که بر تعیین مقدار مهریه در هنگام ثبت اسناد ازدواج به وقوع می­پیوندد. شناخت عوامل فردی و اجتماعی دخیل در مقدار و تعداد مهریه به عنوان هدف اصلی می باشد که در تمام این پژوهش به دنبال مطالعه آن خواهیم بود، زیرا که با شناخت اندازه کمی و کیفی مربوط به مهریه، می­توان ازدیاد و یا کسری آن را مورد شناخت و مطالعه قرار داد و به همان سبب در زمینه کاهش ورودی­های پرونده­ها قضایی مرتبط با مطالبه مهریه در دستگاه قضایی همت گماشت.

– این اندازه در کشور ژاپن که جمعیتی معادل 127 میلیون نفر را در خود جای داده می باشد، به مراتب کمتر می باشد. آژانس پلیس ملی ژاپن در تازه­ترین گزارش خود، اعلام نمود که اندازه جرائم عمومی در این کشور برای پنجمین سال پیاپی با کاهش رو به رو گردید. به گزارش خبرگزاری کیودو به نقل از آمار رسمی پلیس ژاپن، اندازه جرائمی که در سال ‪ ۲۰۰۷میلادی در این کشور به وقوع پیوسته با ‪ ۶/۹ درصدکاهش نسبت به سال قبل از آن به یک میلیون و ‪ ۹۰۸هزار و ‪ ۹۹۰ مورد رسیده می باشد. جرائم در ژاپن نه فقط توسط پلیس این کشور، بلکه با همکاری شهرداریهای محلی و شهروندان ژاپنی داوطلب با پلیس با کاهش روبرو شده می باشد. جرائم در ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، رو به افزایش بود؛ به طوری که در سال ‪ ۲۰۰۲ میلادی آمار جرائم به بیش از دو میلیون و ‪ ۸۵۴ مورد رسید، اما پس از آن همواره با کاهش رو به رو بوده می باشد. این گزارش همچنین می‌افزاید: پلیس ژاپن در این مدت یک میلیون و ‪۹۰۰ هزار جرائم به وقوع پیوسته را در این کشور شناسایی کرده که ۶۰۵هزار مورد را تحت تعقیب قرار داده می باشد که در مقایسه با مدت مشابه قبل از آن ‪۵/۵ درصد کاهش را نشان می‌دهد. ر.ک به (با اندکی تلخیص): خبرگزاری جمهوری اسلامی، 19 آبان 1386، به آدرس اینترنتی:

تعداد صفحه :253

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد : بررسی عوامل جامعه شناختی ارتکاب جرائم دربین زنان زندانی شهر کرمان

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***