جستجو در سایت :   

گرایش :  اخلاق اسلامی

عنوان : ابتلاء و تزکیه اخلاقی

دانشگاه معارف اسلامی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدرسی معارف اسلامی

گرایش اخلاق اسلامی

عنوان:

ابتلاء و تزکیه اخلاقی

استاد راهنما:

حجت الاسلام والمسلمین دکترمحمد هدایتی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

پیشگفتار 1

1- فصل اوّل: کلیات.. 3

1-1.اظهار مساله و تبیین موضوع پژوهش….. 4

1-2.اهمیت وضرورت پژوهش… 4

1-3. هداف وفوائد پژوهش… 5

1-4. پرسش‌های پژوهش… 5

1-4-1. سوال اصلی… 5

1-4-2. سوالات فرعی… 5

1-5. فرضیه‌های پژوهش. 5

1-6. روش پژوهش. 6

1-6-1. نوع روش پژوهش… 6

1-6-2. روش گرد آوری اطلاعات…. 6

1-6-3. ابزار گردآوری اطلاعات…. 6

1-6-4.روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…. 6

1-7. معضلات و محدودیت‌های پژوهش. 6

1-8. ساختار و سازمان دهی پژوهش. 6

1-9. پیشینه‌ی موضوع پژوهش. 7

2- فصل دوّم: ابتلاء، شناخت و مبانی آن. 8

2-1. تعریف ابتلاء 9

2-1-1.  معنای لغوی ابتلاء. 9

2-1-2. واژه‌های مرتبط با ابتلاء. 12

2-1-2-1. فتنه. 12

2-1-2-2. امتحان.. 13

2-1-2-3. تمحیص…… 14

2-1-2-4. تمییز.. 16

2-1-3. معنای اصطلاحی ابتلاء. 17

2-2.  ارکان ابتلاء 18

2-2-1. امتحان گیرنده. 18

2-2-2. آزمایش شوندگان.. 19

2-2-2-1. طاقت و توان.. 19

2-2-2-2. اختیار. 19

2-2-2-3. داشتن ابزار شناخت…. 20

2-3. مبانی ابتلاء 20

2-3-1. خداشناسی… 20

2-3-1-1. مالکیت…. 21

2-3-1-2. ربوبیت…. 21

2-3-1-3. شرآفرینی… 24

2-3-2. معاد شناسی… 27

2-3-3. بشر شناسی… 29

2-4.  شرایط و زمینه‌های فزونی ابتلاء 33

2-5.  فلسفه و اهداف ابتلاء 38

2-5-1. اهداف اخلاقی… 38

2-5-1-1. ظهور انسانیت بشر.. 38

2-5-1-2. ظهور ملکات اخلاقی… 39

2-5-1-3. ظهور رفتار اخلاقی‌تر.. 40

2-5-1-4. تنبیه و تربیت…. 41

2-5-2. هدف اعتقادی… 42

2-5-2-1. اتمام حجت پروردگار. 42

2-6.  اسباب و ابزار ابتلاء 43

2-6-1. دینی و شرعی… 44

2-6-1-1. تکالیف عمومی… 44

2-6-1-2. تکالیف ویژه. 50

2-6-2. طبیعی و انسانی… 52

2-6-2-1. نعمت‌ها و خوشی‌ها. 52

2-6-2-2. گرفتاری و سختی‌ها. 59

2-7. آفات ابتلا. 68

2-7-1. آفات ابتلاء به نعمت‌ها و خوشی‌ها. 68

2-7-1-1. عجب…. 68

2-7-1-2. دل بستن به نعمت…. 69

2-7-1-3. غفلت…. 70

2-7-2.آفات ابتلاء به سختی وناخوشی‌ها. 71

2-7-2-1. تحقیر.. 71

2-7-2-2. ناخوشنودی از خداوند.. 71

2-7-2-3. بی‌تابی و بی‌قراری… 72

2-7-2-4. ناامیدی… 72

2-7-2-5. حسد.. 73

2-7-2-6. غفلت…. 74

3- فصل سوّم: تزکیه اخلاقی، شناخت و مبانی آن. 76

3-1- تعریف تزکیه 77

3-1-1. معنای لغوی تزکیه 77

3-1-2.  واژه‌های مرتبط با تزکیه 78

3-1-2-1. تهذیب…. 78

3-1-2-2. زکات…. 78

3-1-2-3. جهاد اکبر.. 79

3-1-2-4. تطهیر.. 80

3-1-2-5. تقوا 80

3-1-3. معنای اصطلاحی. 80

3-1-3-1. تزکیه در قرآن.. 81

3-1-3-2. تزکیه در احادیث…. 82

3-1-3-3. تزکیه در عرفان.. 83

3-1-3-4. تزکیه در اخلاق… 84

3-2. مبانی تزکیه اخلاقی. 88

3-2-1. خداشناسی… 88

3-2-2. معاد شناسی… 90

3-2-3. بشر شناسی… 91

3-3. شرایط تزکیه 94

3-3-1. ارادى و اختیارى بودن.. 95

3-3-2. امکان «خودتزکیه گى». 97

3-3-3. عدم مغایرت تزکیه نفس با تکالیف فردی… 98

3-3-4. ایمان.. 98

3-4. اهداف وفلسفه تزکیه 99

3-4-1. لایق خلیفـه‌ی خدا بودن.. 99

3-4-2. حفظ امانت الهی… 100

3-4-3. تزکیه مقدم بر تعلیم و تربیت…. 101

3-4-4. تابش نور معرفت…. 101

3-4-5. آزادی و حکومت عقل… 102

3-4-6. تزکیه عامل رستگاری… 102

3-4-7. درک حقایق قرآن.. 102

3-4-8. جلب محبت خداوند.. 103

3-4-9. قرب به خدا 103

3-5. اسباب و ابزار تزکیه 105

3-5-1. دینی و شرعی… 105

3-5-1-1. توفیق الهی… 105

3-5-1-2. توبه. 106

3-5-1-3. تقوا 107

3-5-1-4. پیامبران و اولیای دین… 108

3-5-1-5. کتب آسمانی… 108

3-5-1-6. خوف خداوند.. 108

3-5-1-7. عبادات…. 109

3-5-1-8. رعایت احکام و قوانین شرعی… 110

3-5-2. طبیعی و انسانی… 112

3-5-2-1. ایمان و اقدام صالح… 112

3-5-2-2. مراقبت…. 112

3-5-2-3. تخلیه، تحلیه، تجلیه. 113

3-5-2-4. ابتلائات و گرفتاری… 113

3-6. موانع تزکیه اخلاقی. 114

3-6-1. تداوم گناه. 115

3-6-2. تعلقات دنیایی… 115

3-6-3. پرخوری… 116

3-6-4. سخنان غیر ضروری… 117

3-6-5. اشکال اراده. 118

3-6-6. حبّ ذات…. 119

3-6-7. شیطان.. 119

3-6-8. کفر و نفاق… 120

3-6-9. عصیان و گناه. 120

4- فصل چهارم: ارتباط ابتلاء و تزکیه اخلاقی. 121

4-1. تاثیر ابتلاء بر تزکیه اخلاقی. 122

4-1-1. گذر از نفس و رجوع به خدا 122

4-1-2. بیداری و یاد حق… 123

4-1-3. خودیابی و یافتن جایگاه خویش….. 124

4-1-4. شکوفا شدن استعداد عبودیت…. 125

4-1-5. تقویت روحیه آزادگی… 126

4-1-6. تنبیه و تکان دادن.. 127

4-1-7. از بین رفتن جهل و نادانی و بارور شدن عقل و اندیشه. 129

4-1-8. توحید در استعانت…. 131

4-1-9. خالی کردن دل از اعتماد و دلبستن به دنیا. 132

4-1-10. از بین رفتن سستی و به وجود آوردن عزم و اراده. 134

4-1-11. پاکی و دوری از گناه. 135

4-1-12. توبه و بازگشت به خدا 136

4-1-13. خالی کردن دل از حب به دنیا و شوق دیدار خداوند.. 138

4-1-14. از بین رفتن کینه‌ها. 139

4-1-15. افزایش یاد مرگ و کاهش طول امل… 139

4-1-16. ازبین رفتن عُجب و تکبر.. 141

4-1-17. شکسته شدن دیوارهای غفلت…. 143

4-1-18. شکوفایی فضایل اخلاقی… 144

4-1-19. اصلاح دین و ایمان.. 145

4-1-20. از بین رفتن بی‌تابی و جایگزینی صبر.. 146

4-1-21. انابه. 146

4-1-22. صعود به مقامات بالای معنوی… 146

4-1-23. اخلاص…… 149

4-1-24. رسیدن به مقام صدیقین… 149

4-1-25. یافتن جایگاه عبودیت…. 150

4-1-26. لقای پروردگار. 151

4-2. تاثیر تزکیه اخلاقی بر ابتلاء 154

4-2-1.آمادگی برای ابتلا و پرهیز از بی‌تابی… 154

4-2-2. ارتقای نورانیت دل و درک حضور خداوند.. 156

4-2-3. امید به گشایش و پرهیز از یأس و ناامیدی… 157

4-2-4. سپاس و ستایش پیش روی نزول بلاء. 159

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رعایت قواعد تفسیر در «منهج الصادقین فی الزام المخالفین»

4-2-5. صبر و بردباری… 161

4-2-6. واهمه و حساسیت نسبت به خطا و لغزش….. 164

4-2-7. پوشاندن بلاء از دید دیگران.. 165

4-2-8. در نظر داشتن نعمت‌ها. 166

4-2-9. پرهیز از اقدام نادرست…. 166

نتیجه 168

پیشنهاد 169

فهرست منابع. 170

چکیده
این پژوهش به ابتلاء و تزکیه اخلاق پرداخته می باشد و در صدد پاسخگویی به شناخت کلی ماهیت ابتلاء و تزکیه اخلاقی و چگونگی تاثیر آن دو بر یکدیگر می‌باشد. بشر موجودی می باشد که با قدرت انتخاب وتصمیم گیری می‌تواند خود را به سرحد کمال ارتقاء دهد؛ برای این مقصود خداوند آزمایش و ابتلاء را بر سر راه بندگانش قرار می‌دهد و از آن جایی که ابتلاء سنّت همیشگی و فراگیر می باشد، تزکیه اخلاقی باعث می گردد تا بشر عکس العمل مناسبی را در صورت مواجه شدن با بلایا داشته باشد، زیرا که  بی‌تابی در برابر این سنّت الهی اثرات سوئی را برای فرد به دنبال دارد. روش جمع آوری اطلاعات در این پژوهش، روش کتابخانه‌ای تحلیلی و توصیفی می باشد که با مراجعه به کتاب‌های معتبر و دست اول تدوین شده می باشد. سنّت ابتلاء یک سنّت عمومی می باشد وشامل همه‌ی بشر‌ها می گردد و انبیاء الهی نیز از این حکم مستثنی نیستند. خداوند متعال با آزمایش بشر می‌خواهد، استعدادهای درونی آن‌ها را شکوفا و بارور سازد. امتحان موجب می گردد که بشر تزکیه اخلاقی یافته و شایستگی‌های رشد وکمال خودرا نشان دهد. از نظر قرآن سنّت ابتلاء، آثارتربیتی و تأثیر سازنده‌ای در تزکیه اخلاقی وتکامل بشر دارد. تزکیه اخلاقی نیز یکی از اهداف مهم پیامبران الهی می‌باشد که به گفته قرآن، موجب رستگاری و فلاح و سعادت بشر می گردد، که با اختیار آدمی و اطاعت اوامر الهی امکان پذیر می باشد؛ گاه بشر‌ها در برابر ابتلائات الهی کمر خم می‌کنند و زیرا در قلبشان تزکیه نیست، نسبت به خدا غضب می‌ورزند و آخرت خود را تباه می‌سازند. تزکیه اخلاقی باعث می گردد که بشر در روبرو شدن با ابتلائات برخورد درستی داشته باشد و آن را فرصتی برای نیل به قرب الهی بداند. درواقع هدف ابتلاء و تزکیه اخلاقی مشترک می باشد و هر دو موجب کمال انسانی و قرب الهی می شوند.

پیشگفتار
بشر می‌تواند در هر مرحله‌ای از حیات خود فضیلت و کمالی کسب کند و سرانجام به عالی‌ترین مراحل ومراتب فضیلت برسد زیرا که نظام حیات انسانی، نظام تکامل و پرورش و شکوفایی استعدادهای نهفته می باشد. او در این سیر با تزکیه اخلاقی می‌تواند استعدادهای خویش را شکوفا، و نیز حقیقت و هویت خود را بسازد و خدا برای رسیدن به این مهم، با ابتلائات الهی او را یاری می کند. سنّت الهی نیز بر این می باشد که همه‌ی مردم، حتی پیامبران خدا نیز آزمایش و امتحان شوند، خداوند بندگان خویش را می‌آزماید تا آن‌چه در اندرون و نهانخانه‌ی دل دارند، عیان و مستحق پاداش وکیفرگردند. زیرا غایت و هدف از آفرینش بشر، برخلاف بسیاری از موجودات دیگر، تنها در سایه‌ی انتخاب وگزینش آگاهانه دست یافتنی می باشد. به همین دلیل، کمال آدمی، کمالی اختیاری و اکتسابی می باشد که می‌تواند آن را در زندگی خویش به دست آورد.

به این ترتیب بشر با تزکیه اخلاقی، خود را لایق عبودیت می کند و امتحان سبب بروز شایستگی‌ها، مایه تکامل و پیشرفت او و در نهایت «رحمت الهی» می گردد. همانند معدنی که برای استخراج منابع آن ابزار و وسایل ویژه‌ای نیاز می باشد، نیروهای درونی بشر نیز با «ابتلاء» عیان می گردد.

این نوشتار بعضی از جنبه‌های ابتلاء و تزکیه اخلاقی را با رویکردی درون دینی وبا در نظر داشتن آیات و روایات، در چهار فصل ارائه می کند:

فصل اول: به اظهار کلیات پرداخته و در آن عناوین نه گانه طرح پژوهش مطرح شده می باشد.

فصل دوم: ابتلاء، شناخت و مبانی آن نام دارد، به ارائه شناختی اجمالی درمورد مفهوم لغوی و اصطلاحی ابتلاء، مفاهیم مترادف با آن پرداخته می باشد و نیز به مطالعه مبانی ابتلاء و شبهات مطرح شده در باب مسئله شر در جهان هستی، ارکان و شرایط ابتلاء، پرداخته شده می باشد و در ادامه به ابزار و وسایلی که خداوند با آن‌ها بشر‌ها را آزمایش می کند و فلسفه آزمایش‌های الهی و آفات ابتلاء را مورد مطالعه قرار داده می باشد.

فصل سوم: تزکیه، شناخت و مبانی آن نام دارد، به ارائه شناختی اجمالی درمورد مفهوم لغوی و اصطلاحی تزکیه و مفاهیم مترادف با آن، و معنای تزکیه در قرآن، احادیث و عرفان پرداخته شده می باشد؛ و ویژگی و راه‌های تزکیه اخلاقی اظهار شده می باشد. همچنین به مطالعه مبانی تزکیه و ابزار و موانع تزکیه اخلاقی و فلسفه آن با در نظر داشتن آیات و روایات پرداخته شده می باشد.

فصل چهارم: ابتلاء و تزکیه اخلاقی نام دارد و به مطالعه تأثیر دو سویه ابتلاء و تزکیه اخلاقی پرداخته شده می باشد که در آن به آثار تربیتی ابتلاء بر نفس بشر که تزکیه اخلاقی را به همراه دارد و شامل آثار متعددی می گردد، پرداخته شده می باشد و در ادامه به مطالعه ارتباط تزکیه اخلاقی با ابتلاء که باعث برخورد درست در روبرو شدن با ابتلائات الهی و در نهایت، پیروزی در آزمایشات الهی می گردد، می‌پردازد.

تعداد صفحه : 192

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***