جستجو در سایت :   

عنوان:فون حشرات زیان آور گندم در استان مازندران و مطالعه مقدماتی زیست شناسی سوسک برگخوار غلات

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد گرمسار

دانشکده علوم کشاورزی گروه گیاهپزشکی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.Sc)

گرایش حشره شناسی کشاورزی

عنوان:

فون حشرات زیان آور گندم در استان مازندران و مطالعه مقدماتی زیست شناسی سوسک برگخوار غلات

استاد راهنما:

دکتر حسن براری

استاد مشاور:

دکتر ژینوس رستگار

زمستان 1392

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 

چکیده: ……………………………………… 1

 

فصل اول: کلیات

1-1. معرفی عمومی استان مازندران…………………. 3

1-1-1. مشخصات جغرافیایی……………………….. 3

1-1-2. آب و هوا………………………………. 4

1-1-2. پوشش گیاهی…………………………….. 6

1-2. مروری وضعیت کشت غلات در ایران……………….. 7

1-2-1. سطح زیرکشت محصولات زراعی کشور……………… 7

1-2-2 اندازه تولید…………………………….. 7

1-3. گندم …………………………………… 9

1-3-1. مشخصات گیاه شناسی و طبقه بندی گندم…………. 9

1-3-2. آب و هوای مناسب برای رشد گندم ……………. 10

1-3-3. انواع گندم ……………………………. 11

1-3-4. آفات گندم……………………………… 13

1-4. فرضیه ها………………………………… 13

1-5. اهداف پژوهش……………………………… 13

 

فصل دوم: مروری بر منابع

2-1. آفات گندم……………………………….. 15

2-1-1. سن معمولی گندم ……………………….. 15

2-1-2. سن مغربی………………………………. 16

2-1-3. سوسک سیاه گندم ………………………… 17

2-1-4. سوسک­های قهوه ای گندم……………………. 17

2-1-5. سوسک برگخوار غلات……………………….. 18

2-1-6. تریپس گندم ……………………………. 19

. 2-1-7. شته معمولی گندم………………………. 20

2-1-8. شته روسی گندم………………………….. 21

2-1-9. شته سبز گندم…………………………… 21

2-1-10. پروانه برگخوار غلات (مینوز برگ غلات)……….. 21

2-1-11. پروانه خوشه خوار گندم………………….. 22

2-1-12. پروانه ساقه خوار جو……………………. 22

2-1-13. کرم ساقه خوار غلات……………………… 23

2-2. مطالعات انجام شده داخل کشور……………….. 23

 

فصل سوم: مواد و روش ها

3-1. مناطق و زمان نمونه برداری…………………. 31

3-2. تهیه و آماده­سازی مواد و لوازم.

3-2-1. تهیه شیشه سم سیانور

3-2-2. تور حشره گیری………………………….. 32

3-2-3. تهیه الکل اتیلیک 70%……………………. 33

3-2-4. ساخت قفس های مخصوص مطالعه زیست­شناسی سوسک برگ­خوار غلات و نصب آنها در مزرعه………………………………………. 33

3-3. نمونه­برداری از فون آفات مزارع گندم………….. 34

3-4. عملیات آزمایشگاهی ……………………….. 35

3-4-1. تهیه پرپاراسیون………………………… 35

3-4-2. عکس­برداری از خصوصیات شکل­شناسی خارجی نمونه ها.. 35

4-4-3. شناسایی نمونه های جمع­آوری شده……………. 36

 

فصل چهارم: نتایج

  1. نتایج و بحث……………………………….. 38

4-1. راسته­ی نیم بالپوشان(Hemiptera)………………. 38

4-1-1. خانواده Scutelleridae……………………………. 39

4-1-1-1. گونه سن گندم Put Eurygaster integriceps و گونه سن

مغربی maura Eurygaster ………………………… 40

4-1-2. خانواده Pentatomidae:……………………… 41

4-1-2-1. گونه Aelia furcula و گونه Aelia virgata…………. 42

4-2. راسته جوربالان (Homoptera)…………………… 47

4-2-1. خانواده های شته­ها (Aphididae)……………… 48

4-2-1-1. گونه Diuraphis noxia……………………… 49

4-2-1-2.گونه Sitobion avenae ………………………. 50

4-2-1-3. گونه Shizaphis graminum…………………… 51

4-3. راسته­­­ی سخت بالپوشان یا سوسکها (Coleoptera)…….. 54

4-3-1. خانواده­ی Scarabaeidae …………………….. 55

4-3-1-1. گونه­ی Anisoplia austriaca…………………… 56

4-3-2. خانواده­ی Chrysomelidae ……………………. 57

4-3-2-1. گونه­ی Oulema melanopus…………………… 57

4-4- راسته­ی بال­ریشک­داران (Thysanoptera)……………. 60

4-4-1. خانواده­ی Phalaeothripidae……………………. 60

4-5. راسته­ی راست­بالان (Orthoptera)…………………. 62

4-5-1. خانواده­ی Tettigonidae………………………. 62

4-5-1-1. گونه­ی Leptophyes albovittata…………………. 62

4-5-1-2.جنس Saga sp…………………………….. 64

4-6. مطالعه مقدماتی زیست شناسی سوسک برگ­خوار غلات Oulema melanopus 65

4-7. دشمنان طبیعی سوسک برگخوار غلات……………… 67

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1. فون آفات گندم…………………………… 69

5-2. مطالعه مقدماتی زیست شناسی Oulema melanopus………. 71

منابع:……………………………………… 75

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

عنوان صفحه

شکل1-1- نقشه تقسیمات کشوری استان مازندران (اقتباس از مسگری وهمکاران، 1385)………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 4

نمودار شماره 3 – توزیع اندازه تولید و سطح زیر کشت غلات کشور در سال زراعی 90- 1389………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8

شکل 2-1. مراحل زیستی سوسک برگ­خوار غلات (عکس از نگارنده) 19

3-1. شیشه سم سیانور………………………………………………………………………………………… 32

3-2. تور حشره گیری……………………………………………………………………………………………. 32

شکل3-3. مراحل ساخت و نصب قفس پرورش سوسک برگ­خوار غلات………. 34

شکل 4-1. انتهای شکم حشرات نر و ماده جنس Eurygaster (عکس از نگارنده)……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 40

شکل 4-2. مقایسه اندام تناسلی سن گندم و سن مغربی (عکس از نگارنده)…………………………………………………………………………………………………………………………….. 41

4-3. شکم در سن­های گروه Rostrata (عکس از نگارنده)… 43

شکل 4-4. دندانه های پشت شکاف میانی ژنیتالیای نر Aelia furcula (عکس از نگارنده)…………………………………………………………………………………………………………………… 43

شکل 4-5. صفحه گونه­ای پهن شده در سر Aelia furcula (عکس از نگارنده)   44

شکل 4-6. سطح زیرین سینه و شکم در گروه Virgata (عکس از نگارنده)   45

شکل4-7. بی مو بودن سطح پشتی شکمدر Aelia virgata (عکس از نگارنده)  45

شکل 4-8. رگبال شعاعی و کوبیتال روشندر Aelia virgata (عکس از نگارنده)…………………………………………………………………………………………………………………………….. 45

شکل 4-9. سن­های جمع آوری شده از مزارع گندم مازندران  47

شکل 4-10. شته ­ Diuraphis noxia (عکس از نگارنده).. 50

شکل 4-11. کورنیکول Sitobion avenae (عکس از نگارنده) 51

شکل 4-12. اندازه شاخک Sitobion avenae  (عکس از نگارنده)   51

شکل 4-13. کورنیکول Shizaphis graminum (عکس از نگارنده)    52

شکل 4-14. شته های مزارع گندم مازندران…….. 53

شکل 4-15. قاعده­ی بالپوش گونه­ی Anisoplia austriaca…. 56

شکل 4-16. کرک های ریز در ناحیه شکم و پای گونه­ی Anisoplia austriaca (عکس از نگارنده)………………………………… 57

شکل 4-17. سوسک­های خسارتزای گندم در مازندران……… 58

شکل 4-18. تریپس گندم (Haplothrips tritici)………………………………………… 61

شکل 4-19. اندام شنوایی و شیار روی ساق پای جلویی گونه­ی Leptophyes albovittata…………………………………………………………………………………………………………………………………… 63

شکل 4-20. شکل و رنگ سرسی در جنس نر گونه­ی Leptophyes albovittata       63

شکل 4-21. خار های روی ساق جنس Saga sp………………………………….. 64

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 4-1. تعداد نمونه سن های جمع­آوری شده از نواحی گوناگون نمونه برداری مازندران…………………………. 46

جدول 4-2. تعداد نمونه شته­های جمع­آوری شده از نواحی گوناگون نمونه برداری مازندران…………………………. 52

جدول4-3. تراکم سوسک Oulema melanopus در نواحی گوناگون نمونه­برداری 58

جدول4-4. نتایج بدست آمده از بازدید قفس­های پرورش سوسک برگخوار غلات……………………………………. 67

جدول 4-5. اطلاعات زیستی حاصله از بازدید قفس های پرورش سوسک برگخوار غلات…………………………….. 67

 

 

 

 

 

 


چکیده:

در این پژوهش، تعداد 11 گونه آفت گندم از مازندران به تبیین زیر جمع­آوری و شناسایی شدند:

Eurygaster integriceps (Hem.: Scutelleridae) , Eurygaster maura (Hem.: Scutelleridae), Aelia furcula (Hem.: Pentatomidae), Aelia virgata (Hem.: Pentatomidae), Diuraphis noxia (Hom.: Aphididae), Sitobion avenae (Hom.: Aphididae), Shizaphis graminum ­(Hom.: Aphididae), Anisoplia austriaca (Col.: Scarabaeidae), Oulema melanopus (Col.: Scarabaeidae), Haplothrips tririci (Thy.: Phalaeothripidae), Leptophyes albovittata (Orth.: Tettigonidae), Saga sp. (Orth.: Tettigonidae)

زمان ظهور حشرات کامل زمستانگذران سوسک برگخوار غلات از دهه دوم اسفند شروع و در دهه­ی سوم اسفند به اوج رسید. جفت­گیری در نیمه دوم اسفند رخ داد و تا پایان اسفند ادامه داشت. اولین تخم در دهه اول و حداکثر تعداد تخم در دهه دوم فروردین شمارش گردید. اولین لاروها در نیمه فروردین، حداکثر تعداد لارو در اواخر فروردین و آخرین لاروها در پایان دهه دوم اردیبهشت نظاره گردیدند. حشرات کامل نسل جدید در دهه اول خرداد نظاره گردیدند. میانگین تعداد تخم گذاشته شده 21 عدد و میانگین تعداد لارو منتج از تخمریزی هر سوسک ماده 17 عدد بود. فاصله بین جفتگیری تا تخمریزی سوسک برگخوار غلات 6 روز، طول دوره جنینی 16 روز، طول دوره لاروی 31 روز و طول دوره شفیرگی 2 هفته بدست آمد. این آفت در استان مازندران یک نسل دارد

 

واژه های کلیدی: گندم، آفات، مازندران، سوسک برگخوار غلات


 

فصل اول

کلیات

 

1-1. معرفی عمومی استان مازندران

1-1-1. مشخصات جغرافیایی

استان مازندران واقع در شمال ایران، با وسعتی معادل 23756 کیلومتر مربع حدود 46/1 درصد از مساحت کل کشور را داشته و هجدهمین استان کشور می باشد. این استان از جنوب با استان های تهران و سمنان و از غرب با استان گیلان و از شرق با استان گلستان همجوار می باشد. مازندران بین 35 درجه و 47 دقیقه تا 38درجه و 5 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 32 دقیقه تا 56 درجه و 14 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته می باشد حد شمالی آن دریای خزر و کشور ترکمنستان می باشد (مسگری و همکاران، 1385).

قسمت جنوبی این استان کوهستانی و قسمت شمالی آن جلگه ای ساحلی می باشد. به علت فراوانی نسبی آب فرسایش در کوه ها برتری داشته و آبرفت های ناشی از آن در نزدیکی دریا ته نشین شده و جلگه­ی مازندران را تشکیل می دهد. شکل1-1 نقشه­ی استان مازندران و موقعیت مکانی شهرستان های آن را نشان می دهد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، استان مازندران شامل 19 شهرستان و 56 شهر با مرکزیت ساری می باشد. بر اساس آخرین نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، مازندران با جمعیتی حدود سه میلیون نفر حدود 3/4 درصد از جمعیت کل کشور را شامل می گردد.

شکل1-1- نقشه تقسیمات کشوری استان مازندران (اقتباس از مسگری وهمکاران، 1385)

 

1-1-2. آب و هوا

رشته اصلی سلسله جبال البرز مانند سدی در جنوب این استان کشیده شده و مانع ورود رطوبت دریای مازندران به نواحی مرکزی ایران می گردد. همین توقف اجباری رطوبت در دامنه های شمالی البرز موجب افزایش بارندگی می­گردد. به همین دلیل زمین های این استان همیشه پوشیده از جنگل های انبوه و مراتع سبز و خرم می باشد که در بهبود هوای استان تاثیر به سزایی دارد و بادهایی که از نواحی غربی می وزد باعث برودت و سردی هوا گشته و گاهی موجب ریزش برف می گردد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد:ارزشیابی برنامه های آموزشی وزارت جهاد کشاورزی در حوزه آموزش های بلند مدت از دیدگاه مدیران

با در نظر داشتن توضیحات ذکر گردیده استان مازندران را بر اساس خصوصیات دما و بارش و توپوگرافی منطقه می‌توان به دو نوع آب و هوای معتدل خزری و آب و هوای کوهستانی تقسیم نمود. آب و هوای کوهستانی خود بر دو نوع معتدل کوهستانی و سرد کوهستانی می‌باشد (بی نام، 1386) .

الف. آب و هوای معتدل خزری: این نوع اقلیم جلگه‌های غربی و مرکزی استان تا کوهپایه‌های شمالی البرز را شامل می گردد. در این نواحی به دلیل کمی فاصله کوهستان و دریا رطوبت تجمع می‌یابد که پیامد آن می‌توان بارش‌های قابل ملاحظه و دمای معتدل را ذکر نمود .

میانگین بارندگی سالیانه در نوار ساحلی استان برابر با 977 میلی‌متر می باشد. توزیع مکانی آن از غرب به شرق با کاهش همراه می باشد در حالی که توزیع زمانی آن وضعیتی کم و بیش منظم دارد (حداکثر بارندگی در پائیز و حداقل آن در تابستان اتفاق می‌افتد).

در مطالعه پارامتر درجه حرارت نیز نظاره می گردد که به دلیل رطوبت نسبی بالا و زیاد بودن تعداد روزهای پوشیده از ابر، دمای هوا معتدل و دامنۀ دمایی محدود می‌باشد که این وضعیت منجر به تابستان‌های گرم و مرطوب و زمستان‌های معتدل با یخبندان‌های اتفاقی می گردد.

ب. آب و هوای معتدل کوهستانی :با افزایش تدریجی ارتفاع از اراضی جلگه‌ای به سوی دامنه‌های شمالی ارتفاعات البرز و فاصله از دریا، تغییرات خاصی در آب و هوای استان پدیدار می گردد. در نوار ارتفاعی 1500 تا 3000 متر، شرایط آب و هوایی کوهستانی حاکم می باشد که از ویژگی‌های آن می‌توان کاهش اندازه بارندگی سالیانه و همچنین کاهش متوسط درجه حرارت ماهانه را ذکر نمود. علاوه بر آن زمستان‌های سرد همراه با یخبندان‌های طولانی و تابستان‌های کوتاه نیز از دیگر مشخصات این اقلیم می باشد.

ج. آب و هوای سرد کوهستانی :در نوار ارتفاعی بالاتر از 3000 متر که شامل قلل کوهستان‌های دامنه شمالی البرز می گردد، دمای هوا به‌شدت کاهش یافته و یخبندان‌های طولانی ایجاد می گردد. در این مناطق ریزش‌ها غالباً به‌صورت برف می باشد که در دوره طولانی سرد سال روی هم انباشته شده و تا اواسط دوره کوتاه گرم سال نیز دوام دارند. در همین مناطق و در قله کوه‌های دماوند، علم‌کوه و تخته سلیمان، شرایط ایجاد یخچال‌های کوهستانی و انباشت همیشگی برف فراهم شده می باشد (مسگری، 1385).


1-1-2. پوشش گیاهی

استان مازندران به دلیل موقعیت جغرافیایی، شرایط آب و هوایی و جنس خاک، از پوشش گیاهی متنوعی از قبیل جنگل های انبوه، چمنزار و استپ برخوردار می باشد. مجاورت دریای مازندران و رشته کوههای البرز سبب شده می باشد که پوشش گیاهی متنوعی به صورت نوارهای مشخص به وجود آیند. به گونه کلی، پوشش گیاهی این استان را می توان به جنگل و مرتع تقسیم نمود:

جنگل- از غرب تا شرق استان و از جلگه ساحلی تا ارتفاعات 2500 متری، جنگلهای انبوه خزری، به صورت نواری، دامنه شمالی البرز را فرا گرفته می باشد. در این جنگلها در جهت شمالی – جنوبی و غربی – شرقی بر حسب تغییر شرایط محلی مانند آب و هوا، ارتفاع، جنس خاک و سنگها و شیب دامنه ها تغییرات گیاهی مشخصی به وجود می آید. از این نظر، مازندران یکی از نقاط نادر جهان به شمار می رود. به گونه کلی،در این جنگلها غلبه با درختان پهن برگ می باشد که تا ارتفاع 1800متری گسترش دارند. بعد از آن تا ارتفاع 2500متری، درختان سوزنی برگ ظاهر می شوند. بالا تر از آن، شرایط رویش گونه های درختی محدود می گردد و پوشش گیاهی به چمنزار (همانند چمنزارهای آلپی اروپا) تبدیل می گردد. در جهت غرب به شرق نیز تغییر گونه های درختی و تراکم جنگل محسوس می باشد. در گذشته جنگل متراکم- تر بوده و گسترش شمالی بیشتری داشته می باشد، اما به علت رشد جمعیت، توسعه کشاورزی و بهره برداری فزاینده، از وسعت جنگل کاسته شده و حد شمالی آن نیز به کوهپایه های البرز محدود گردیده می باشد (امیر اسماعیلی کناری، 1387). جنگلهای استان از درختهای متنوعی تشکیل شده می باشد که مهمترین آنها عبارتند از بلندمازو، مَمرَز، آزاد، انجیری، توسکا، زبان گنجشک، شاه بلوط، شمشاد، افرا، نمدار، نارون (مَلج یا اوجا) و راش. این جنگلها در اقتصاد، صنایع، اشتغال، شرایط آب و هوایی، آبهای سطحی و زیر زمینی و خاک استان مازندران تأثیر مهمی دارند (بی نام ،1386).


1-2. مروری وضعیت کشت غلات در ایران

1-2-1. سطح زیرکشت محصولات زراعی کشور

در سال زراعی 90- 1389 سطح زیرکشت محصولات زراعی کشور حدود 7 میلیون هکتار بوده که از این مقدار 53.2 درصد کشت آبی و 46.8 درصد آن دیم بوده می باشد. در این سال زراعی استان خوزستان با 9.3 درصد بالاترین سطح زراعی برداشت شده را نسبت به استان­های دیگر به خود اختصاص داده می باشد و استان­های فارس و خراسان رضوی به ترتیب با 7 و 7 درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. کمترین سطح با 0.4 درصد متعلق به استان البرز بوده می باشد.

بیشترین سطح محصولات زراعی آبی با 14.5 درصد، متعلق به استان خوزستان می­باشد. استان­های فارس و خراسان رضوی به ترتیب با 11 و 10.5 درصد در رتبه‌های دوم و سوم هستند و این سه استان مجموعاً 35.9 درصد برداشت سطح زراعی آبی سالانه را دارند.

 

1-2-2 اندازه تولید

از اراضی زراعی در سال زراعی 90- 1389 تقریباً 77.2 میلیون تن محصولات مختلف زراعی برداشت شده می باشد به طوری که 89.9 درصد آن از مزارع آبی و 10.1 درصد بقیه از مزارع دیم حاصل شده می باشد. حدود 32.9 درصد کل تولید زراعی ( تقریباٌ یک سوم ) در سال زراعی 90- 1389 از استان­های خوزستان با 15.8 درصد، فارس با 10.3 درصد، خراسان رضوی با 6.8 درصد بدست آمده می باشد.

از 31 استان که غلات در آنها برداشت گردیده می باشد، استان­های خوزستان، فارس، کردستان و کرمانشاه به ترتیب با 7/9، 9/6، 5/6 و 2/6 درصد سهم در کشت غلات، جمعاً 29.4 درصد سطح برداشت شده این گروه از محصولات را به خود اختصاص داده‌اند. بالاترین سطح برداشت غلات دیم به استان کردستان با 10.9 درصد تعلق داشته می باشد. استان­های کرمانشاه، آذربایجان­شرقی و همدان به ترتیب با 9.4، 8.5 و 8.1 درصد رتبه‌های دوم تا چهارم سطح برداشت دیم غلات را به خود اختصاص داده‌اند. از مجموع 77.2 میلیون تن تولید زراعی در سال زراعی 90- 1389، مقدار 19.8 میلیون تن معادل 25.7 درصد سهم غلات بوده که 75.9 درصد آن از کشت آبی و 24.1 درصد بقیه از کشت دیم حاصل شده می باشد. از تولید 19.8 میلیون تن غلات در سال یاد شده، گندم 62.2درصد، جو 14.4 درصد، شلتوک برنج 13.8 درصد و ذرت دانه‌ای 9.6 درصد سهم در تولید غلات داشته­اند. حدود 37.8 درصد از تولید غلات کشور در چهار استان خوزستان، فارس، مازندران و کرمانشاه تولید شده می باشد. در بین استان­ها خوزستان با 13.3 درصد سهم در تولید غلات در رتبه اول و بوشهر با 0.3 درصد سهم در جایگاه آخر قرار گرفته می باشد(بی نام،1390). استان مازندران به عنوان یکی از تولید کنندگان گندم در سال جاری از مجموع 60184 هکتار اراضی زراعت گندم استان مازندران بالغ 221040 تن دانه گندم تولید و برداشت گردیده می باشد.

نمودار شماره 3 – توزیع اندازه تولید و سطح زیر کشت غلات کشور در سال زراعی 90- 1389


1-3. گندم

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه :102

قیمت : 14700 تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***