جستجو در سایت :   

عنوان:علل فرسایش خاک در استان چهارمحال و بختیاری

 

 

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

مقدمه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول: مقدمه

1-1 اظهار مساله

فرسایش خاک یکی از جدی­ترین معضلات و مسائل محیط زیست در دنیا و به­ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد (یان[1]، 2002؛ سایگین[2] و همکاران، 2011). فرسایش خاک بسته به نوع عامل انتقال دهنده ذرات، به دو نوع آبی و بادی تقسیم می­گردد. فرسایش بارانی یا پاشمانی از اشکال اصلی و مهم فرسایش آبی می باشد که بستر را برای ایجاد سایر اشکال فرسایش فراهم می­کند. الیسون[3] در سال 1944 برای اولین بار متوجه گردید که عامل اصلی فرسایش آبی ضربه قطرات باران به خاک لخت می باشد. اگر ملل باستانی به تأثیر قطرات باران برروی خاک­های لخت آگاه بودند بی­گمان زمین­های متعلق به این تمدن­ها کمتر آسیب می­دیدند و امروزه تا این حد اراضی بایر و فرسوده وجود نداشت (رفاهی،1387). بسیاری از دانشمندان و متخصصین خاک معتقد هستند درک درست از فرسایش ناشی از قطرات باران به عصر مبارزات بی­حاصل با فرسایش خاتمه خواهد داد (ذاکر،1982).

آمار و ارقام موجود در مورد اندازه فرسایش و رسوب و خسارات ناشی از آن­ها شامل، تخریب و کاهش حاصلخیزی خاک، کاهش ظرفیت آبراهه­ها و مخازن، و آلوده شدن محیط زیست در سطح جهانی (لال[4]،1994) و در ایران (مهدوی،1381)، هشداری جدی در مورد ابعاد پدیده فرسایش خاک اظهار می­کنند. تشخیص، تعیین، پیش­بینی و همانندسازی این فرآیند طبیعی، که البته به شدت تحت تاثیر فعالیت­های بشر می باشد می­تواند راهگشا و راهنمای مدیریت و برنامه­ریزی حفاظت خاک باشد. انجام این مهم نیازمند مدل­سازی خواهد بود. مدل­سازی پدیده فرسایش و رسوب مانند مهمترین روش­های مطالعه تلفات خاک می باشد که بسیار مورد توجه بوده می باشد(پژوهش،1390).

2-1 انواع فرسایش و اهمیت آنها

فرسایش خاک بسته به نوع عامل انتقال دهنده ذرات، به دو نوع آبی و بادی تقسیم می­گردد که بسته به شدت فرسایش، شکل­های مختلفی از فرسایش آبی رخ می­دهد که یکی از مهم­ترین فرسایش­های آبی، فرسایش بارانی (پرتابی) یا پاشمانی می باشد که در اثر برخورد قطرات باران به سطح خاک ایجاد می­گردد. این نوع فرسایش به عنوان اولین مرحله در فرسایش­های آبی شناخته شده می باشد و نیروی محرکی برای شروع فرسایش­های دیگر می باشد که با ایجاد فرسایش پاشمانی و ادامه بارندگی به ترتیب فرسایش­های صفحه­ای، بین شیاری، شیاری، خندقی و …. بسته به شرایط و ویژگی­های موجود در منطقه ممکن می باشد رخ دهد. پس با شناخت و مطالعه عوامل موثر بر پاشمان ذرات خاک و جلوگیری از اولین مرحله­ی فرسایش، تا حد زیادی می­توان فرسایش خاک را کنترل نمود.

3-1 فرسایش در ایران و جهان

فرسایش تشدیدی خاک در جامعه مدرن امروز یک مشکل جهانی می­باشد که اثرات شدید اقتصادی(پیمنتال[5]، 1995) و زیست محیطی (لال،1994) را به دنبال دارد. کوودا[6](1983) اظهار می­کند که از شروع کشاورزی تاکنون فرسایش خاک حدود 430 میلیون هکتار از اراضی حاصلخیز را در دنیا نابود کرده می باشد. دودال[7] (1981) اظهار می­نماید، سرعت فعلی تخریب اراضی کشاورزی به وسیله­ی فرسایش خاک منجر به از دست رفتن غیر قابل برگشت حاصلخیزی حدود شش میلیون هکتار در سال در جهان می­گردد. در مورد اندازه فرسایش خاک ایران و اثرات آن بر تخریب اراضی، کاهش حاصلخیزی خاک، و آلودگی­های زیست محیطی تاکنون مطالعه­ی جامعی صورت نگرفته می باشد. مشکل فرسایش خاک در ایران با شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک که بخش وسیعی از آن را مناطق کویری در بر گرفته می باشد و خاک از پوشش مناسبی برخوردار نیست، بسیار بارز و چشمگیر می­باشد. و اهمیت حفاظت از منابع آب و خاک در آن دو چندان می باشد. هر چند شرایط اقلیمی و وضع کنونی زمین­شناسی ایران، به گونه­ای می باشد که آن را به صورت یک کشور مستعد به فرسایش خاک درآورده می باشد، اما حقیقت آن می باشد که اندازه فرسایش خاک در ایران، بیش از مقدار مورد نظر می­باشد. و برخلاف اهمیت این مسئله و نیز کوشش­ها و پژوهش­های انجام گرفته در بیش از نیم قرن گذشته، فرسایش خاک در کشور ایران، بسیار بیشتر از میانگین جهانی می باشد (صالحی،1390). آمارهای منتشرشده نشان می­دهند که تلفات خاک در اثر فرسایش در کشور ما، چندین برابر بیش از میانگین آن در کشورهای آمریکایی و اروپایی می باشد. در ایران، نرخ فرسایش خاک (25 مگاگرم در هکتار در سال) چهار برابر بیشتر از متوسط آن در جهان می باشد (عباس­زاده­افشار و همکاران، 2010؛ جلالیان و همکاران، 1996).

4-1 علل فرسایش خاک در استان چهارمحال و بختیاری و منطقه مورد مطالعه

استان چهارمحال و بختیاری با وسعتی بالغ بر 16 هزار و 500 کیلومتر مربع در بخش میانی زاگرس واقع شده می باشد که بیش از 70درصد از وسعت آن از مناطق کوهستانی تشکیل شده می باشد. میانگین بارش سالانه این استان حدود 700 میلی­متر بوده و پس این استان با وجود مساحت کم، حدود ده درصد از منابع آب کشور را در اختیار دارد. اما پراکنش مکانی منابع آب استان بسیار نامناسب می باشد به طوری که مقدار بارندگی سالانه آن کمتر از 300 میلی­متر از مناطق شرقی تا بیشتر از 14700 میلی­متر در مناطق غربی تغییر می­کند. وجود پستی و بلندی در سطح زمین باعث شده که در هنگام نزول باران و ایجاد جریان سطحی، آب از ارتفاعات قلل در امتداد شیب زمین و در جهات مختلف جریان پیدا کرده و به سمت نقاط پست حرکت کند. در نتیجه رواناب حاصل از بارش باران و آب چشمه ها و قنوات در سطح زمین جاری شده و رودخانه­ها را تشکیل می­دهند. پس ویژگی­های اقلیمی و توپوگرافی باعث شده رودخانه­های پرآبی در آن تشکیل گردد که این رودخانه ها سرچشمه اصلی دو رودخانه مهم کارون و زاینده رود به حساب می­آیند(صمدی بروجنی و ابراهیمی، 1389).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد : بررسی اقتصادی کشت دانه ­های روغنی با رویکرد الگوی بهینه کشت براساس اصل مزیت نسبی

از نظر کاربری اراضی بیشترین وسعت استان (66 درصد) به اراضی مرتعی اختصاص دارد. اراضی جنگلی با سهم 19 درصدی در رتبه دوم قرار دارد. 12 درصد از اراضی، اراضی کشاورزی می باشد و تنها 3 درصد به اراضی مسکونی، جاده و کارخانجات اختصاص دارد. در گذشته عمده اراضی استان (بیش از60 درصد) به صورت جنگل بوده می باشد و در حال حاضر این رقم به حدود 19 درصد کاهش یافته می باشد و این امر باعث شده بخش قابل توجهی از جنگل­های استان به گونه کامل از بین رفته و به مراتع کم­بازده تبدیل شوند. در حال حاضر مراتع استان وضعیت نامناسبی دارند حدود 48 درصد اراضی مرتعی استان از نوع مرتع خیلی فقیر، 12درصد مرتع فقیر 37 درصد مرتع متوسط و تنها 3 درصد مرتع خوب ارزیابی شده می باشد. و علت آن بهره­برداری بیش از حد از این مراتع می باشد. آمار نشان داده می باشد که بهره­برداری از مراتع این استان، 7/3 برابر حد مجاز صورت می­پذیرد و همچنین مدت زمان مناسب بهره­برداری از این مراتع نیز رعایت نمی­گردد. متاسفانه وضعیت جنگل­های استان نیز بهتر از مراتع نمی­باشد و در حال حاضر پوشش گیاهی جنگل­ها در وضعیت نامطلوبی قرار دارد (صمدی بروجنی و ابراهیمی، 1389).

برآوردهای کارشناسی اداره کل منابع طبیعی استان نشان می­دهد سالانه حدود 1000 هکتار از جنگل­های استان در حال نابودی می باشد. استان چهارمحال و بختیاری به عنوان سرشاخه اصلی دو رودخانه کارون و زاینده رود بوده و کاهش بیش از حد پوشش گیاهی در آن باعث می­گردد فرسایش خاک افزایش یابد. و این امر موجب تشدید رسوبگذاری در مخازن سدهای مهم پایین دست مثل سدهای زنجیره­ای کارون در حوضه­ی کارون و سد زاینده رود در حوضه­ی زاینده رود می­گردد (صمدی بروجنی و ابراهیمی، 1389). یکی از سد­های زنجیره­ای کارون، سد ونک در شهرستان لردگان می باشد که پوشش گیاهی طبیعی این منطقه جنگل های بلوط می باشد که متاسفانه به شدت تخریب شده می باشد. همچنین تغییر کاربری اراضی مرتعی به دیم و کشاورزی در حال رخ دادن می باشد. در این منطقه به علت جنگل­تراشی، تغییر کاربری، بهره­برداری بیش از حد از مراتع و چرای زیاد، علاوه بر نابود شدن پوشش گیاهی منطقه به ویژه نابود شدن کامل جنگل­های بلوط، خاک سطحی تا حدودی تخریب و بدون ساختمان شده می باشد. این موضوع با در نظر داشتن بارندگی نسبتا زیاد منطقه (600 میلی متر)، شیب­دار بودن اراضی و وجود ناهمواری­های زیاد (اختلاف پستی و بلندی60-30 سانتی­متر) (مطالعات مرحله اول شبکه آبیاری و زهکشی اراضی پایاب سد مخرنی ونک، 1388)، از نظر فرسایش خاک به ویژه فرسایش پاشمانی، مهم می باشد. فرسایش پاشمانی اولین و مهم­ترین مرحله فرسایش آبی تلقی می گردد و فرسایش خاک صورت نمی­گیرد مگر این که پاشمان ذرات خاک در اثر برخورد قطرات باران رخ دهد. پس با در نظر داشتن جایگاه ویژه سد مذکور، مطالعه اندازه فرسایش پاشمانی در این منطقه و حفاظت از منابع طبیعی این منطقه می­تواند منافع ملی زیادی را به دنبال داشته باشد.

5-1 منطق فازی

نظریه مجموعه­های فازی در سال 1965 توسط پروفسور لطفعلی عسگرزاده دانشمند ایرانی تبار و استاد دانشگاه برکلی آمریکا، ارائه گردید. این نظریه از زمان ارائه تاکنون، گسترش و تعمیق زیادی یافته و کاربردهای گوناگونی در زمینه­های مختلف پیدا کرده می باشد. منطق فازى(Fuzzy Logic) ، یک جهان­بینى جدید می باشد که به رغم ریشه داشتن در فرهنگ مشرق زمین با نیازهاى دنیاى پیچیده امروز بسیار سازگارتر از منطق ارسطویى می باشد. منطق فازى جهان را آن گونه که هست به تصویر می­کشد )قاسم نژاد و همکاران، 1387). اساس منطق فازی بر زبان طبیعت بنا گذارده شده می باشد )شعبانی نیا و سعیدنیا، 1388)

[1] .Yuan

[2] . Saygın et al.

[3] .Ellison

[4] .Lal

[5] .Pimentel

[6] .Kovda

[7] . Doudal

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه :143

قیمت : 14700 تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***