جستجو در سایت :   

عنوان:مطالعه تغییرات کاربری اراضی منطقه مهاباد با بهره گیری از تکنیک RS و GIS

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات (تهران)

Science and Research Branch, Islamic Azad University

 

فرم پیشنهاد پژوهش

پایان‏نامه‌ی کارشناسی ارشد

 

عنوان پژوهش به فارسی: مطالعه تغییرات کاربری اراضی منطقه مهاباد با بهره گیری از تکنیک RS و GIS

 

 

                     گروه تخصصی: خاکشناسی

رشته تحصیلی:مهندسی کشاورزی-گرایش خاکشناسی    گرایش: پیدایش، رده بندی و ارزیابی

نیمسال ورود به مقطع جاری:91                 نیمسال شروع به تحصیل :اول   

 

نام و نام خانوادگی استاد (اساتید) راهنما:                             نام و نام خانوادگی استاد (اساتید) مشاور:

1- دکتر شهلا محمودی                                                    

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

 

 

4- اطلاعات مربوط به پایان‏نامه:

 

الف- عنوان پژوهش

1- عنوان به زبان فارسی:

مطالعه تغییرات کاربری اراضی منطقه مهاباد با بهره گیری از تکنیک RS و GIS

 

2- عنوان به زبان انگلیسی/(آلمانی، فرانسه، عربی):

Investigation on land use changes using RS and GIS technique

 

تذکر: صرفاً دانشجویان رشته‏های زبان آلمانی،‌فرانسه و عربی مجازند عنوان پایان‏نامه خود را به زبان مربوطه در این بخش درج نمایند و برای بقیه دانشجویان، عنوان بایستی به زبان انگلیسی ذکر گردد.

 

ب – تعداد واحد پایان‏نامه: 6

 

ج- اظهار مسأله اساسی پژوهش به گونه کلی (شامل تشریح مسأله و معرفی آن، اظهار جنبه‏های مجهول و مبهم، اظهار متغیرهای مربوطه و مقصود از پژوهش) :

اطلاع از نسبت کاربری ها و چگونگی تغییرات آن در گذر زمان یکی از مهمترین موردها در برنامه ریزی ها می باشد. با اطلاع از نسبت تغیرات کاربری ها در گذر زمان می توان تغییرات آتی را پیش بینی نمود و اقدامات مقتضی را انجام داد ( فیضی زاده و حاج میررحیمی، 1387). ارزیابی های جهانی و منطقه ای از پوشش اراضی و تغییرات و وضعیت کاربری اراضی برای مطالعات تغییرات زیست محیطی و اقلیمی، اهمیت دارند. اطلاع از تغییر کاربری اراضی جهت مطالعه عوامل و علل آنها در یک دوره زمانی می تواند مورد توجه برنامه ریزان و مدیران باشد. بهره گیری از روش های سنتی جهت مطالعه تغییرات کاربری های اراضی و پوشش اراضی مانند نقشه برداری زمینی، عموما وقت گیر و پرهزینه می باشد اما بهره گیری از داده های ماهواره ای با در نظر داشتن ویژگی هایی مانند دید وسیع و یک پارچه، بهره گیری از قسمت های مختلف طیف گسترده انرژی الکترومغناطیسی جهت ثبت خصوصیات پدیده ها، پوشش تکراری و امکان به کارگیری سخت افزارها و نرم افزارها، در دنیا با استقبال زیادی روبرو بوده می باشد. مانند کاربرد تصاویر و داده های ماهواره ای تهیه نقشه کاربری اراضی و مطالعه تغییرات کاربری و پوشش اراضی و مطالعه تغییرات کاربری ها مطالعات زیادی صورت گرفته می باشد. اهمیت شناسایی، تعیین محدوده و پایش این تغییرات از طریق سنجش از دور و داده های جغرافیایی به عنوان یک مولفه کلیدی از علم تغییر اراضی، به گونه گسترده با مطالعات تغییرات زیست محیطی و جهانی مشخص شده بود. (تورنر و همکاران،2007). هدف اولیه برنامه های کاربردی سنجش از دور در مطالعه تغییر کاربری اراضی، تهیه نقشه کاربری اراضی و پوشش، و تعیین اینکه در یک بازه زمانی تغییرات چقدر در حال گسترش یا در حال کاهش بوده و یا منطقه مقاوم به تغییر مشخص می باشد (هنسن و همکاران،2008). به گونه مشخص تغییرات ناشی از تغییرات کاربری شامل توسعه شهری و تبدیل اراضی کشاورزی به کاربری های مسکونی و صنعتی و تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی صورت می باشند (منندهر و همکاران،2009). در چهار دهه گذشته تغییرات کاربری اراضی/ پوشش گیاهی در ایران با سرعت افزاینده در بعضی جهات نامطلوب به وقوع پیوسته می باشد و این باعث تشدید طریقه تخریب منابع طبیعی گردیده می باشد. از آنجا که تغییرات در کاربری اراضی/ پوشش گیاهی در سطوح وسیع و گسترده صورت میگیرد، پس تکنولوژی سنجش از دور یک ابزار ضروری و باارزش در ارزیابی تغییرات به دلیل پوشش مکرر و تکراری کره زمین می باشد (لو و همکاران،2004). داده های سنجش از دور، منابع اولیه ای هستند که به گونه گسترده ای برای پایش تغییرات محیطی در دهه های اخیر مورد بهره گیری واقع شده اند.

د – اهمیت و ضرورت انجام پژوهش (شامل اختلاف نظرها و خلاءهای تحقیقاتی موجود، اندازه نیاز به موضوع، فواید احتمالی نظری و عملی آن و همچنین مواد، روش و یا فرآیند تحقیقی احتمالاً جدیدی که در این پژوهش مورد بهره گیری قرار می‏گیرد:

پژوهش حاضر در صدد تعیین انواع کاربری اراضی و مطالعه طریقه تغییرات کاربری اراضی در بخشی از حوزه مهاباد می باشد. در این مطالعه کاربری های مختلف مرتع، کشاورزی آبی و دیم به دلیل تغییرات به وجود آمده در کاربری ها، وجود تصاویر ماهواره ای مربوط به دوره های مختلف و اطلاعات قابل دسترس برا ی مطالعه و مطالعه انتخاب شدند. آگاهی از نوع و اندازه تغییرات کاربری های اراضی در نواحی گوناگون به عنوان یک پارامتر مهم مدیریت می تواند برنامه ریزان بخش های مختلف اجرایی را در مدیریت بهینه و توسعه همه جانبه یاری نماید. از لازمه های پیش پردازش تصویر جهت تعیین کاربری ها و پایش تغییرات، تصحیح هندسی، اتمسفری و رادیومتری دقیق تصاویر چند زمانه می باشد که اگر بطور صحیح تصحیح نشوند، نتایج نادرستی از آن بدست خواهد آمد. پایش زمانی و دقیق تغییر عوارض سطح زمین برای درک روابط و کنش های متقابل بین بشر و پدیده های طبیعی به مقصود تصمیم گیری بهینه، از اهمیت به سزائی برخوردار می باشد. در این مطالعه، تصاویر لندست TM و لندست +ETM با بهره گیری از پنج تکنیک پایش تغییر در حوزه مهاباد واکاوی گردید. در این پژوهش می توان از تصاویر ماهواره ای لندست TM ، لندست+ETM، عکس های هوایی، تصاویر Google Earth و نرم افزارهای Idrisi3.2 ، Arc GIS10 بهره گیری نمود.

 

ه- مرور ادبیات و سوابق مربوطه (اظهار مختصر پیشینه تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور پیرامون موضوع پژوهش و نتایج آنها و مرور ادبیات و چارچوب نظری پژوهش):

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد:علل فرسایش خاک در استان چهارمحال و بختیاری

ربیعی(1383) به مقصود کشف و بازیابی تغییرات کاربری و پوشش اراضی شهر اصفهان از تکنیک مقایسه پس از طبقه بندی بهره گیری نمود. دو تصویر با الگوریتم حداکثر احتمال طبقه بندی شدند. تصاویر با بهره گیری از CROSSTAB تطابق داده شدند. نتایج نشان داد که در این دوره 2200 هکتار از اراضی کشاورزی اطراف شهر اصفهان به مناطق مسکونی تبدیل شده می باشد.

موریوکی و همکاران (2011) با مطالعه تغییر کاربری اراضی در شهرک چیولیو در کنیا با بهره گیری از تصاویر لندست SPOT XS سال 1999 و لندست +ETM سال 2001 نشان دادند که تغییرات کاربری اراضی و پوشش در اثر افزایش جمعیت اتفاق افتاده می باشد.

لیون و همکاران (1198) هفت شاخص پوشش گیاهی از سه تاریخ مختلف داده های MMS را برای پایش تغییر و پوشش زمین مقایسه کردند و نتیجه گرفتند که روش تفاضل NDVI پایش تغییر پوشش گیاهی بهتری را اثبات می کند.

سپهری و گانگ جون (2006) از تکنیک های مختلف تعیین تغییر شامل مقایسه بعد از طبقه بندی، تفاضل تصویر و تفاضل NDVI و واکاوی برداری تغییرات برای تهیه نقشه کاربری اراضی تحت تاثیر سیل بهره گیری کردند. نتایج مطالعات نشان داد که از بین تکنیک ها، تکنیک های تفاضل تصویر و واکاوی برداری تغییرات در تهیه نقشه مناطق تغییر یافته- تغییر نیافته تحت تاثیر سیل بیشترین دقت را داشته می باشد.

شفیعی (2004) در تحقیقی در دشت قزوین از روش های تفاضل تصاویر، تحلیل مولفه های اصلی، طبقه بندی تصویر و مقایسه پس از طبقه بندی برای پایش تغییرات بهره گیری نمود. نتایج نشان داد که روش طبقه بندی و مقایسه بعد از آن بهترین روش بوده می باشد و نوع تغییرات نیز در این روش مشخص می گردد. نتایج مطالعات ایشان همچنین نشان داد که19.86 درصد از منطقه دچار تغییرات شده می باشد.

جعفری (1388) به مقصود مطالعه تغییرات کاربری اراضی در مناطق مرکزی استان گیلان با بهره گیری از داده های سنجنده های +ETM ، MMS 1975, IRS 2000 نقشه های کاربری اراضی در چهار دوره زمانی در شش طبقه کاربری، تهیه نمود. سپس با بهره گیری از روش مقایسه پس از طبقه بندی اندازه تغییر و تبدیل هر کاربری در دوره های مورد نظر تعیین نمود. بر طبق نتایج حاصل شده سطح اراضی جنگلی در طی دوره های زمانی مورد مطالعه کاهش یافته و اراضی شهری رشد چشمگیری داشته می باشد.

 

و – جنبه جدید بودن و نوآوری در پژوهش:

با در نظر داشتن اینکه منطقه مهاباد از نظر کشاورزی دارای اهمیت ویژه ای در منطقه آذربایجان غربی می باشد، پس تعیین تغییرات کاربری اراضی با بهره گیری از داده های سنجش از دور و تصاویر ماهواره ای می تواند در کاهش هزینه های مربوط به مطالعه تغییر کاربری اراضی و دسترسی دقیق به تغییرات اراضی مهم باشد. نوآوری این پژوهش مطالعه کاربری اراضی با تکنیک GIS و تصاویر ماهواره ای می باشد که می تواند اطلاعات دقیق تری را در زمینه کاربری اراضی در اختیار بگذارد.

 

ز- اهداف مشخص پژوهش (شامل اهداف آرمانی، کلی، اهداف ویژه و کاربردی):

 

1 – تعیین تغییرات کاربری اراضی با بهره گیری از تکنیک سنجش از راه دور

2 – تعیین طبقات کاربری اراضی

3 – مطالعه وضعیت تغییر کاربری اراضی با شرایط فیزیوگرافیک

4 – پی بردن به اندازه کاهش اراضی کشاورزی با مطالعه تصاویر ماهواره ای و تکنیک GIS

 

ح – در صورت داشتن هدف کاربردی، نام بهره‏وران (سازمان‏ها، صنایع و یا گروه ذینفعان) ذکر گردد (به بیانی دیگر محل اجرای مطالعه موردی): مؤسسات تحقیقاتی و شرکت‏های مهندسین مشاور – وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استان مربوطه – اداره کلّ منابع طبیعی استان مربوطه – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی موسسه تحقیقات خاک و آب – مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیز داری – سازمان حفاظت محیط زیست

 

ط- سؤالات پژوهش:

1 – آیا بین کلاسه های کاربری تفکیک پذیری مناسبی هست؟

2 – بیشترین تغییرات مربوط به کدام کاربری می باشد؟

3 – مطالعه تغییرات کاربری منطقه مهاباد با تکنیک های جدید چه تاثیری در رشد کشاورزی منطقه دارد؟

 

ی- فرضیه‏های پژوهش:

سطح اراضی کشاورزی در منطقه مهاباد کاهش پیدا کرده می باشد.

 

ک- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی):

تصحیح هندسی: تصحیح هندسی با روش غیر پارامتری چند جمله ای با بهره گیری از نقاط کنترل زمینی با پراکنش مناسب از سطح منطقه مورد مطالعه جمع آوری می گردد و در محیط نرم افزار PCI Gomatica انجام می گردد.

تصحیح اتمسفری: در این پژوهش با بهره گیری از نرم افزار ENVI 4.5 از روش تفریق ارزش عددی پیکسل تیره تصحیحات اتمسفری انجام می گردد.

پردازش تصاویر ماهواره ای: در این مطالعه برای تفکیک پذیری بهتر کلاسه های کاربری از روش های مختلف پردازش شامل واکاوی مولفه اصلی و همچنین برای آشکارسازی و تشدید تفاوت انعکاس طیفی بین پدیده ها و نیز کاهش اثر توپوگرافی بر روی تابندگی طیفی آنها در این منطقه، بعضی شاخص های معروف گیاهی مانند NDVI, CTVI, NRVI, TTVI, TVI, Ratio, RVI از طریق اقدام نسبت گیری باندهای قرمز و مادون قرمز نزدیک ایجاد شدند و در فرآیند انتخاب بهترین باندها جهت طبقه بندی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.

 

 

 

5-روش شناسی پژوهش:

 

الف- تبیین کامل روش پژوهش بر حسب هدف، نوع داده ها و چگونگی اجراء (شامل مواد، تجهیزات و استانداردهای مورد بهره گیری در قالب مراحل اجرایی پژوهش به تفکیک):

تذکر: درخصوص تفکیک مراحل اجرایی پژوهش و تبیین آن، از به کار بردن عناوین کلی نظیر، «گردآوری اطلاعات اولیه»، «تهیه نمونه‏های آزمون»، «انجام آزمایش‏ها» و غیره خودداری شده و لازم می باشد در هر مورد توضیحات کامل در ارتباط با منابع و مراکز تهیه داده‏ها و ملزومات، نوع فعالیت، مواد، روش‏ها، استانداردها، تجهیزات و مشخصات هر یک ارائه گردد.

در این پژوهش نقشه کاربری اراضی/پوشش اراضی برای هر مقطع زمانی تهیه می گردد و سپس با روش مقایسه پس از طبقه بندی با هم مقایسه می شوند.

متن کامل موجود نیست