جستجو در سایت :   

گرایش:زراعت

عنوان:ارزیابی کشت مخلوط افزایشی آفتابگردان با لوبیا چشم بلبلی و سویا در کنترل علف‌های هرز

دانشکده علوم زراعی

پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد

رشته‌ی مهندسی کشاورزی- گرایش زراعت

ارزیابی کشت مخلوط افزایشی آفتابگردان با لوبیا چشم بلبلی و سویا در کنترل علف‌های هرز

 

استاد راهنما:

دکتر رحمت عباسی

 

استاد مشاور:

دکتر اسفندیار فرهمندفر

 

دی 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

سیستم‌های کشت مخلوط با بهره‌گیری بهینه از منابع آب، نور و عناصر غذایی یکی از راهکارهای اساسی برای رسیدن به کشاورزی پایدار هستند. در همین راستا آزمایشی مزرعه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار و 14 تیمار به مقصود ارزیابی کشت مخلوط افزایشی آفتابگردان با لوبیا چشم بلبلی و سویا در کنترل علف‌های هرز انجام گرفت. ‌تیمارهای آزمایش شامل کشت‌های خالص هر یک از گیاهان آفتابگردان، سویا و لوبیا چشم بلبلی در شرایط تداخل و کنترل تمام فصل علف‌های هرز و کشت مخلوط آفتابگردان (در تراکم معمول) با تراکم‌های 20، 30، 40 و 50% تراکم تک کشتی هریک از گیاهان سویا و لوبیا چشم بلبلی بودند. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین مقدار عملکرد دانه هر سه گیاه آفتابگردان، سویا و لوبیا چشم بلبلی (بترتیب 4404، 3351 و 872 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تک کشتی آنها در شرایط کنترل تمام فصل علف های هرز بدست آمد. همچنین با افزایش سهم کاشت سویا و لوبیا چشم بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان، تراکم و زیست توده علف‌های هرز بطور معنی‌داری کاهش پیدا نمود؛ بطوریکه کمترین مقدار این صفات علف‌هرز در تیمار 50% لوبیا چشم بلبلی و سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان دیده گردید. بالاترین مقدار نسبت برابری زمین (54/2) در تیمار کشت خالص لوبیا چشم بلبلی در شرایط کنترل تمام فصل علف‌های هرز و کمترین مقدار آن (29/1) در کشت خالص آفتابگردان در شرایط کنترل تمام فصل علف‌های هرز دیده گردید. همچنین بیشترین مقدار مجموع ارزش نسبی (29/1) در تیمار کشت خالص آفتابگردان در شرایط کنترل علف‌های هرز و کمترین مقدار آن (03/0) در الگوی کشت خالص لوبیا چشم بلبلی در شرایط تداخل تمام فصل علف‌های هرز نظاره گردید. مقدار حاصل شده مجموع ارزش نسبی در الگوهای تک کشتی در شرایط کنترل علف‌های هرز بیشتر از شرایط تداخل علف‌های هرز بدست آمد. همچنین بالاترین مجموع ارزش نسبی از بین الگوهای تک‌کشتی، به‌ترتیب در آفتابگردان، سویا و لوبیا چشم‌بلبلی حاصل گردید. در مجموع تیمارهای مخلوط افزایشی آفتابگردان با 50% لوبیاچشم بلبلی و سویا بهترین تیمارها بودند.

                                       

واژه‌های کلیدی: کشت مخلوط افزایشی، تک کشتی، تداخل، مجموع ارزش نسبی، نسبت برابری زمین

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                    شماره صفحه

 

فصل اول- مقدمه و کلیات

1-1-مقدمه……………………………………….. 2

1-2-فرضیات پژوهش…………………………………. 3

1-3-اهداف پژوهش………………………………….. 3

1-4-کلیات……………………………………….. 4

1-4-1- کشاورزی پایدار……………………………… 4

1-4-2- کشت مخلوط…………………………………. 4

1-4-3- تاریخچه کشت مخلوط…………………………… 4

1-4-4- چند کشتی………………………………….. 5

1-4-5- انواع روش‌های چند کشتی……………………….. 5

1-4-5-1- چند کشتی متوالی یا پی‌در‌پی………………….. 5

1-4-5-2- کشت دوگانه……………………………….. 5

1-4-5-3- کشت سه‌گانه……………………………….. 6

1-4-5-4- کشت چهارگانه……………………………… 6

1-4-5-5- چندکشتی همزمان……………………………. 6

1-4-5-6- کشت درهم………………………………… 6

1-4-5-7- کشت مخلوط ردیفی…………………………… 7

1-4-5-8- کشت مخلوط نواری…………………………… 7

1-4-5-9- کشت راهرویی یا جنگل زراعی………………….. 7

1-4-5-10- کشت تأخیری………………………………. 7

1-4-6- مزایای کشت مخلوط……………………………. 7

1-4-6-1- افزایش عملکرد در واحد سطح………………….. 7

1-4-6-2- بهبود کیفی محصول………………………….. 7

1-4-6-3-ثبات عملکرد و کاهش خطرات احتمالی…………….. 8

1-4-6-4- حداکثر بهره گیری از منابع موجود………………. 8

1-4-6-5- بهبود حاصلخیزی خاک………………………… 9

1-4-6-6- حفاظت از باد و سرما……………………….. 9

1-4-6-7-حفاظت از گرما و نور شدید……………………. 9

1-4-6-8-افزایش پروتئین محصول……………………….. 10

 

 

 

 

عنوان                                                                                                                      شماره صفحه

 

1-4-6-9-قیم شدن برای گیاه همجوار……………………. 10

1-4-6-10-کاهش نفخ دام……………………………… 10

1-4-6-11-بهره گیری بهینه از زمین‌های غیر مکانیزه…………. 10

1-4-6-12-کاهش خسارت ناشی از آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز… 10

1-4-7- محدودیت‌های کشت مخلوط………………………… 11

1-4-7-1-رقابت برون گونه ای…………………………. 11

1-4-7-2- اثرات سوء ترشحات ریشه‌ای (دگرآسیبی)………….. 12

1-4-7-3- محدودیت کاربرد ادوات کشاورزی……………….. 12

1-4-8- عوامل موثر در کشت مخلوط……………………… 12

1-4-8-1- تراکم گیاهی………………………………. 12

1-4-8-2- آرایش فضایی………………………………. 13

1-4-8-3- ویژگی‌های گیاهی……………………………. 13

1-4-8-4- زمان نسبی کاشت……………………………. 13

1-4-9- سیستم‌های کشت مخلوط برخوردار از لگوم…………… 13

1-4-10- گیاهان مورد مطالعه…………………………. 14

1-4-10-1- آفتابگردان………………………………. 14

1-4-10-1-1- منشا و اهمیت…………………………… 14

1-4-10-2- لوبیا چشم بلبلی………………………….. 14

1-10-3- سویا…………………………………….. 15

1-10-3-1- تاریخچه سویا…………………………….. 15

1-10-3-2- اهمیت سویا………………………………. 15

1-10-3-3- گیاهشناسی سویا…………………………… 15

 

فصل دوم: مطالعه منابع

2-1- کشت مخلوط…………………………………… 17

2-1-1- عملکرد و اجزای عملکرد……………………….. 17

2-1-2- نسبت برابری زمین (LER)………………………. 19

2-1-3- کنترل علف‌های هرز……………………………. 22

 

فصل سوم: مواد و روش‌ها

3-1- مکان و زمان اجرای طرح…………………………. 25

3-2- ابعاد و مشخصات آماری طرح………………………. 25

3-3- آماده‌سازی زمین……………………………….. 25

3-4- کاشت و داشت…………………………………. 26

3-5- نمونه‌برداری‌ها……………………………….. 26

3-5-1- صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد گیاهان زراعی 26

3-5-1-1- ارتفاع بوته………………………………. 26

3-5-1-2- عملکرد بیولوژیک…………………………… 26

3-5-1-3- تعداد غلاف در بوته (برای سویا و لوبیا چشم بلبلی).. 26

3-5-1-4- تعداد دانه در غلاف (برای سویا و لوبیا چشم بلبلی).. 26

3-5-1-5- قطر طبق…………………………………. 26

3-5-1-6-تعداد دانه(برای آفتابگردان)…………………. 26

3-5-1-7- تعداد دانه پر(برای آفتابگردان)……………… 26

3-5-1-8- درصد پوکی دانه(برای آفتابگردان)…………….. 27

3-5-1-9- عملکرد دانه………………………………. 27

3-5-1-10- شاخص برداشت……………………………… 27

3-5-1-11- وزن صد دانه……………………………… 27

3-5-2-صفات علف های هرز…………………………….. 27

3-5-2-1- تعیین گونه‌های علف‌های هرز…………………… 28

3-5-2-2- تعیین تراکم علف‌های هرز…………………….. 28

3-5-2-3- تعیین وزن خشک علف‌های هرز…………………… 28

3-6-شاخص های ارزیابی کشت مخلوط……………………… 28

3-7- محاسبات آماری……………………………….. 29

 

فصل چهارم: نتایج

4-1- آفتابگردان………………………………….. 31

4-1-1- عملکرد دانه……………………………….. 31

4-1-2- قطر طبق…………………………………… 33

4-1-3- ارتفاع بوته……………………………….. 33

4-1-4- شاخص برداشت……………………………….. 34

4-1-5- تعداد دانه………………………………… 35

4-1-6- تعداد دانه پر………………………………. 36

4-1-7- درصد پوکی دانه……………………………… 37

4-1-8- وزن صد دانه……………………………….. 38

4-1-9- عملکرد بیولوژیک…………………………….. 39

4-2- لوبیا چشم‌بلبلی……………………………….. 40

4-2-1- عملکرد دانه……………………………….. 40

4-2-2- تعداد غلاف در بوته…………………………… 42

4-2-3- تعداد دانه در غلاف…………………………… 43

4-2-4- وزن صد دانه……………………………….. 44

4-2-5- شاخص برداشت……………………………….. 45

4-2-6- عملکرد بیولوژیک…………………………….. 46

4-2-7- ارتفاع بوته……………………………….. 47

4-3-سویا………………………………………… 48

4-3-1- عملکرد دانه……………………………….. 48

4-3-2-تعداد غلاف در بوته……………………………. 50

4-3-3- تعداد دانه در غلاف…………………………… 50

4-3-4-وزن صد دانه………………………………… 51

4-3-5-شاخص برداشت………………………………… 52

4-3-6-عملکرد بیولوژیک……………………………… 52

4-3-7- ارتفاع بوته……………………………….. 53

4-4- تراکم و زیست توده علف‌های هرز…………………… 54

4-4-1- تراکم علف‌های هرز پهن برگ…………………….. 54

4-4-2- تراکم علف‌های هرز باریک برگ…………………… 56

4-4-3- تعداد کل علف‌های هرز…………………………. 57

4-4-4- زیست توده علف‌های هرز پهن برگ…………………. 58

4-4-5- زیست توده علف‌های هرز باریک برگ……………….. 59

4-4-6- زیست توده کل علف‌های هرز……………………… 60

4-5- ارزیابی کشت مخلوط…………………………….. 62

4-5-1- نسبت برابری زمین (LER)………………………. 62

4-5-1-1- LER جزئی آفتابگردان………………………. 62

4-5-1-2- LER جزئی سویا……………………………. 63

4-5-1-3- LER جزئی لوبیا چشم بلبلی…………………… 64

4-5-1-4- LER کل………………………………….. 65

4-5-2- ضریب تهاجم (A)…………………………….. 66

4-5-3- افت واقعی عملکرد (AYL)……………………… 67

4-5-3-1- AYL جزئی آفتابگردان………………………. 67

4-5-3-2- AYL جزئی لگوم……………………………. 69

4-5-3-3- AYL کل………………………………….. 70

4-5-4- نسبت رقابتی (CR)…………………………… 71

4-5-4-1- CR جزئی آفتابگردان……………………….. 71

4-5-4-2- CR جزئی لگوم…………………………….. 72

4-5-5- سودمندی مخلوط (IA)………………………….. 73

4-5-5-1- IA جزئی آفتابگردان………………………… 73

4-5-5-2- IA جزئی لگوم……………………………… 74

4-5-5-3- IA کل…………………………………… 75

4-5-6- ضریب ازدحام نسبی (RCC)……………………… 76

4-5-6-1- RCC جزئی آفتابگردان………………………. 76

4-5-6-2- RCC جزئی لگوم……………………………. 77

4-5-6-3- RCC کل………………………………….. 78

4-5-7- مزیت پولی مخلوط (MAI)………………………. 79

4-5-8- مجموع ارزش نسبی (RVT)………………………. 80

4-5-9- شاخص بهره‌وری سیستم (SPI)…………………….. 81

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- آفتابگردان………………………………….. 83

5-1-1- عملکرد دانه……………………………….. 83

5-1-2- قطر طبق…………………………………… 83

5-1-3- ارتفاع بوته……………………………….. 83

5-1-4- شاخص برداشت……………………………….. 84

5-1-5- تعداد دانه………………………………… 84

5-1-6- تعداد دانه پر………………………………. 84

5-1-7- درصد پوکی دانه……………………………… 85

5-1-8- وزن صد دانه……………………………….. 85

5-1-9- عملکرد بیولوژیک…………………………….. 85

5-2- لوبیا چشم‌بلبلی……………………………….. 85

5-2-1- عملکرد دانه……………………………….. 85

5-2-2- تعداد غلاف در بوته…………………………… 86

5-2-3- تعداد دانه در غلاف…………………………… 86

5-2-4- وزن صد دانه……………………………….. 86

5-2-5- شاخص برداشت……………………………….. 86

5-2-6- عملکرد بیولوژیک…………………………….. 86

5-2-7- ارتفاع بوته……………………………….. 87

5-3-سویا………………………………………… 87

5-3-1- عملکرد دانه……………………………….. 87

5-3-2- تعداد غلاف در بوته………………………….. 87

5-3-3- تعداد دانه در غلاف………………………….. 87

5-3-4- وزن صد دانه……………………………….. 88

5-3-5- شاخص برداشت……………………………….. 88

5-3-6- عملکرد بیولوژیک…………………………….. 88

5-3-7- ارتفاع بوته……………………………….. 88

5-4- تراکم و زیست توده علف‌های هرز…………………… 89

5-4-1- تعداد کل علف‌های هرز…………………………. 89

5-4-2- زیست توده کل علف‌های هرز……………………… 89

5-5- ارزیابی کشت مخلوط…………………………….. 89

5-5-1- نسبت برابری زمین (LER)………………………. 89

5-5-1-1- LER جزئی آفتابگردان………………………. 90

5-5-1-2- LER جزئی سویا……………………………. 90

5-5-1-3- LER جزئی لوبیا چشم بلبلی…………………… 90

5-5-1-4- LER کل………………………………….. 90

5-5-2- ضریب تهاجم (A)…………………………….. 91

5-5-3- افت واقعی عملکرد (AYL)……………………… 91

5-5-3- 1- AYL جزئی آفتابگردان……………………… 91

5-5-3-2- AYL جزئی لگوم……………………………. 91

5-5-3- 3- AYL کل…………………………………. 91

5-5-4-نسبت رقابتی (CR)……………………………. 92

5-5-4-1- CR جزئی آفتابگردان……………………….. 92

5-5-4-2- CR جزئی لگوم…………………………….. 92

5-5-5- سودمندی مخلوط (IA)………………………….. 93

5-5-5-1- IA جزئی آفتابگردان………………………… 93

5-5-5-2- IA جزئی لگوم……………………………… 93

5-5-5-3- IA کل…………………………………… 93

5-5-6-ضریب ازدحام نسبی (RCC)………………………. 93

5-5-6-1- RCC جزئی آفتابگردان………………………. 93

5-5-6-2- RCC جزئی لگوم……………………………. 94

5-5-6-3- RCC کل………………………………….. 94

5-5-7- مزیت پولی مخلوط (MAI)………………………. 94

5-5-8- مجموع ارزش نسبی (RVT)………………………. 95

5-5-9- شاخص بهره‌وری سیستم (SPI)…………………….. 95

نیجه‌گیری نهایی…………………………………… 96

پیشنهادات……………………………………….. 97

فهرست منابع……………………………………… 99

 


فهرست اشکال

 

عنوان                                                                                                                                        شماره صفحه                                                                                                                      

 

شکل 4-1- مقایسه میانگین عملکرد دانه آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 32

شکل 4-2 مقایسه میانگین قطر طبق آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 33

شکل 4-3- مقایسه میانگین ارتفاع آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 34

شکل 4-4- مقایسه میانگین شاخص برداشت آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 35

شکل 4-5- مقایسه میانگین تعداد دانه آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 36

شکل 4-6- مقایسه میانگین تعداد دانه پر آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 37

شکل 4-7- مقایسه میانگین درصد پوکی دانه آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 38

شکل 4-8- مقایسه میانگین وزن صد دانه آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 39

شکل 4-9- مقایسه میانگین عملکرد بیولوژیک آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 40

شکل 4-10- مقایسه میانگین عملکرد دانه لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 42

شکل 4-11- مقایسه میانگین تعداد غلاف لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 43

شکل 4-12- مقایسه میانگین تعداد دانه در غلاف لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 44

شکل 4-13- مقایسه میانگین وزن صد دانه لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 45

شکل 4-14- مقایسه میانگین شاخص برداشت لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 46

شکل 4-15- مقایسه میانگین عملکرد بیولوژیک لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 47

شکل 4-16- مقایسه میانگین ارتفاع بوته لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 48

شکل 4-17- مقایسه میانگین عملکرد دانه سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان  48

شکل 4-18- مقایسه میانگین تعداد غلاف سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان   50

شکل 4-19- مقایسه میانگین تعداد دانه در غلاف سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 51

شکل 4-20- مقایسه میانگین وزن صد دانه سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان 51

شکل 4-21- مقایسه میانگین شاخص برداشت سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان 52

شکل 4-22- مقایسه میانگین عملکرد بیولوژیک سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان……………………………………………….. 53

شکل 4-23- مقایسه میانگین ارتفاع سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان 54

شکل 4-24- مقایسه میانگین تراکم پهن برگ‌ها در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………… 56

شکل 4-25 مقایسه میانگین تراکم باریک برگ‌ها در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………… 57

شکل 4-26- مقایسه میانگین تراکم کل علف های هرز درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی…………………………….. 58

شکل4-27-مقایسه میانگین زیست توده پهن برگ‌های هرز درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی…………………………….. 59

شکل4-28-مقایسه میانگین زیست توده باریک برگ های هرز درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیاچشم بلبلی…………………………… 60

شکل 4-29- مقایسه میانگین زیست توده کل علف‌های هرز درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………….. 61

شکل 4-30- مقایسه میانگین LER جزئی آفتابگردان درکشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 63

شکل 4-31- مقایسه میانگین LER جزئی سویا درکشت مخلوط با آفتابگردان 64

شکل 4-32- مقایسه میانگین LER جزئی لوبیا چشم بلبلی درکشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 65

شکل 4-33- مقایسه میانگین LER کل درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 66

عنوان                                                                                                                     شماره صفحه

 

شکل 4-34- مقایسه میانگین ضریب تهاجم (A) درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 85

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد:رشته مهندسی کشاورزی-ترویج و آموزش کشاورزی-عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی استان قم

شکل 4-35- مقایسه میانگین AYL جزئی آفتابگردان درکشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 86

شکل 4-36- مقایسه میانگین AYL جزئی لگوم درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 87

شکل 4-37- مقایسه میانگین AYL کل درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 88

شکل 4-38- مقایسه میانگین CR جزئی آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 90

شکل 4-39- مقایسه میانگین CR جزئی لگوم در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 90

شکل 4-40- مقایسه میانگین IA جزئی آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 92

شکل 4-41- مقایسه میانگین IA جزئی لگوم در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 93

شکل 4-42- مقایسه میانگین IA کل در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 94

شکل 4-43- مقایسه میانگین RCC جزئی آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 95

شکل 4-44- مقایسه میانگین RCC جزئی لگوم در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 96

شکل 4-45- مقایسه میانگین RCC کل در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 96

شکل 4-46- مقایسه میانگین MAI در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 97

شکل 4-47- مقایسه میانگین RVT در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 98

شکل 4-48- مقایسه میانگین SPI در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 99

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                                                         شماره صفحه                                                                                                            

 

جدول 3-1- بعضی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک محل آزمایش…. 25

جدول 4-1- تجزیه واریانس میانگین مربعات صفات مطالعه شده آفتابگردان در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی…………………….. 32

جدول 4-2- تجزیه واریانس میانگین مربعات صفات مطالعه شده لوبیا چشم بلبلی در کشت مخلوط با آفتابگردان……………………………. 41

جدول 4-3- تجزیه واریانس میانگین مربعات صفات مطالعه شده سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان …………………………………… 49

جدول 4-4- تجزیه واریانس میانگین مربعات صفات مطالعه شده علف های هرز در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیاچشم بلبلی……………. 55

جدول 4-5- تجزیه واریانس LER جزئی آفتابگردان درکشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 62

جدول 4-6- تجزیه واریانس LER جزئی سویا و لوبیا چشم بلبلی درکشت مخلوط با آفتابگردان………………………………………. 63

جدول 4-7- تجزیه واریانس LER کل درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی…………………………………………… 65

جدول 4-8- تجزیه واریانس ضریب تهاجم (A) درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 66

جدول 4-9- تجزیه واریانس AYL جزئی آفتابگردان درکشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 68

جدول 4-10- تجزیه واریانس AYL جزئی لگوم درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی………………………………….. 69

جدول 4-11- تجزیه واریانس AYL کل درکشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم بلبلی……………………………………….. 70

جدول 4-12- تجزیه واریانس CR جزئی آفتابگردان و لگوم در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 71

جدول 4-13- تجزیه واریانسIA جزئی آفتابگردان در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی……………………………… 73

جدول 4-14- تجزیه واریانسIA جزئی لگوم در کشت مخلوط با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی……………………………………………….. 74

جدول 4-15- تجزیه واریانس IA کل در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی………………………………………… 75

جدول 4-16- تجزیه واریانس RCC جزئی آفتابگردان، لگوم و کل در کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………. 77

جدول 4-17- تجزیه واریانس MAI، RVT و SPIدر کشت مخلوط آفتابگردان با سویا و لوبیا چشم‌بلبلی…………………………………… 79

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

 

 

مقدمه و کلیات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


1-1-مقدمه

امروزه جهان با مشکل بزرگ رشد جمعیت مواجه می باشد که یکی از پیامدهای آن کمبود غذا می‌باشد و تأمین غذای این جمعیت رو به رشد به بخش کشاورزی مربوط می گردد. افزایش جمعیت سبب شده می باشد تا کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات نباتی، فراورده‌های هورمونی و سایر عوامل خطرزا برای محیط‌زیست به صورت کنترل نشده و بی‌رویه به بخش کشاورزی وارد شوند تا این بخش بتواند به تقاضای رو به رشد مواد غذایی پاسخ دهد. در سال­های اخیر به علت مشکلاتی که در اثر کاربرد بی­رویه مواد شیمیایی در کشاورزی و روش­های رایج تولید مواد غذایی بروز کرده می باشد توجه مضاعفی به کشاورزی پایدار معطوف شده می باشد (توحیدی نژاد و همکاران، 1383).

کشاورزی پایدار (Sustainable Agriculture) نوعی کشاورزی می باشد که در جهت منافع بشر بوده، کارایی بیشتری در بهره گیری از منابع دارد و با محیط در توازن می باشد. بهره گیری مناسب از عوامل محیطی و زارعی همراه با تغییر الگوی کشت، مانند روش‌های مدیریتی می باشد که باعث بهبود عملکرد گیاهان زراعی و پایداری در کشاورزی خواهد گردید. چند کشتی (Multiple Cropping) و کشت مخلوط (Intercropping) یکی از راه‌های رسیدن به کشاورزی پایدار (معافی و موکارلی، 2003؛ توحیدی نژاد و همکاران، 1383) و یکی از قدیمی‌ترین و گسترده‌ترین عملیات مورد بهره گیری در سامانه‌های کشاورزی کم نهاده در بسیاری از مناطق جهان می باشد (لیتورجدیس و همکاران، 2011).

کشت مخلوط به روشی از کشت که بر مبنای بهره گیری حداکثر از پتاسل‌های محیطی، از طریق کشت توأم یا متوالی دو یا چند گیاه زراعی که از لحاظ زمان کاشت و برداشت و چگونگی رشد متفاوت هستند اطلاق می گردد. محققین بسیاری در مطالعات خود از دستیابی به عملکرد بیشتر به‌عنوان برتری‌های کشت مخلوط نسبت به کشت خالص تصریح داشته‌اند. از علت های دیگر برتری نظام مخلوط نسبت به تک کشتی کاهش آفات و بیماری‌ها، حفاظت خاک، بهبود راندمان بهره گیری از منابع (آب، عناصر غذایی و نور)، کاهش ریسک تولید و کاهش خسارت علف‌های هرز می باشد (بولسون، 1997؛ هیمس، 1999؛ ریجنتجس و همکاران، 1992). این سیستم‌های زراعی همچنین ریسک تولید محصولات را چه به لحاظ تأثیر شرایط غیرقابل‌پیش‌بینی اقلیمی و چه شرایط پر نوسان بازار، کاهش داده و در مجموع به پایداری بیشتر سیستم‌های معیشتی کشاورزی منجر می گردد (بهشتی و همکاران، 1389؛ اینال و همکاران، 2007).

انتخاب گیاهان مناسب در کشت مخلوط از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. در طراحی یک نظام کشت مخلوط انتخاب نوع گونه‌ها به نحوی که اثرات تکمیل‌کنندگی بر یکدیگر داشته باشند، شرط اصلی موفقیت می‌باشد که لازمه این کار شناخت کامل گیاه در ارتباط با نیازهای اکولوژیکی آن و چگونگی واکنش آن به محیط می باشد (موشاگالوسا و همکاران، 2008). معمولاً افزایش عملکرد در نظام کشت مخلوط، زمانی ایجاد می­گردد که گیاهان تشکیل‌دهنده مخلوط از نظر چگونگی و اندازه بهره گیری از منابع با یکدیگر کاملاً متفاوت باشند (بومن و همکاران، 2002). بر همین اساس بهره گیری از گونه‌های گیاهی با فنولوژی و خصوصیات مورفولوژیکی متفاوت که کمترین رقابت را در یک آشیانه اکولوژیکی ثابت چه از نظر عوامل محیطی چه از نظر زمان با هم ایجاد کنند گام مهمی در موفقیت کشت مخلوط به شمار می رود (موشاگالوسا و همکاران، 2008). ‌

 

آفتابگردان، پنجمین گیاه مهم در تولید روغن خوراکی به شمار می رود و حدود 2/8% از کل تولید دانه‌های روغنی جهان را تشکیل می‌دهد (‌خواجه پور، 1383). بقولات نیز در جیره غذایی بشر، تغذیه دام و افزایش حاصلخیزی خاک تأثیر مهمی اعمال می‌کنند (نلسون و همکاران، 2003)، پس بهره گیری از آن‌ها در کشت مخلوط بسیار مفید خواهد بود. لوبیا چشم بلبلی مانند حبوباتی می باشد که در کشورهای گرمسیری و نیمه گرمسیری کشت و کار می گردد و یک منبع تغذیه‌ای مهم به شمار می‌آید (سینگ و همکاران 1997). سویا نیز یکی از مهم‌ترین گیاهان روغنی دنیاست و دانه‌ خشک آن با داشتن 20-14% روغن و 40-30% پروتئین، اهمیت ویژه‌ای در تغذیه‌ بشر، دام و طیور دارد (لطیفی، 1372).

کنترل علف‌های هرز به‌عنوان یکی از مزایای کشت مخلوط برشمرده شده می باشد. علف‌های هرز مهم‌ترین عامل محدودیت در سیستم‌های کشاورزی می‌باشند و اگر در مزارع کنترل نشوند، عملکرد گیاهان زراعی بسته به توان رقابتی آنها 100-10% کاهش می‌یابد (رحیمیان و شریعتی، 1378). در کشت مخلوط به‌علت های مختلف مانند افزایش پوشش گیاهی، افزایش رقابت، اندازه و هجوم علف‌های هرز به نحو بارزی کاهش می‌یابد. از این‌رو کشت مخلوط می‌تواند بطور قابل ‌توجهی از اندازه کاربرد علف‌کش‌ها بکاهد و این امر علاوه بر ارزش اقتصادی از اهمیت زیست‌محیطی بسزایی نیز برخوردار می باشد. پس با در نظر داشتن اهمیت کشت مخلوط در راستای شکل گیری اهداف کشاورزی پایدار و اهمیت گیاهان یادشده (لوبیا چشم بلبلی، سویا و آفتابگردان)، در این پژوهش به مطالعه کشت مخلوط افزایشی لوبیا چشم بلبلی و سویا با آفتابگردان با تأکید بر کنترل علف‌های هرز در این سیستم کشت پرداخت شده می باشد.

 

1-2-فرضیات پژوهش

1- کشت مخلوط افزایشی آفتابگردان با لوبیا چشم بلبلی و سویا نسبت به تک‌کشتی کارآمدی بالاتری دارد.

2- لوبیا چشم بلبلی به دلیل سرعت رشد بالاتر نسبت به سویا در مدیریت علف‌های هرز آفتابگردان، موثرتر خواهد بود.

3- علف‌های هرز از تنوع و تعداد کمتری در تیمارهای کشت مخلوط (به‌خصوص در تراکم‌های بالاتر لوبیا چشم بلبلی و سویا) در مقایسه با کشت خالص برخوردار خواهند بود.

 

1-3- اهداف پژوهش

1- مقایسه کارایی گیاهان لوبیا چشم بلبلی و سویا در کشت مخلوط با آفتابگردان در مدیریت علف‌های هرز آفتابگردان

2- مطالعه عملکرد و اجزاء عملکرد گیاهان لوبیا چشم بلبلی، سویا و آفتابگردان در کشت مخلوط لوبیا چشم بلبلی و سویا با آفتابگردان

3- تعیین مناسب‌ترین تراکم گیاهان لوبیا چشم بلبلی و سویا در کشت مخلوط افزایشی با آفتابگردان در کنترل موثر علف‌های هرز

 

 

 

 

1-4-کلیات

1-4-1- کشاورزی پایدار

چند کشتی و کشت مخلوط، یکی از راه‌های رسیدن به کشاورزی پایدار می باشد. عملکرد بیشتر بدون افزایش نهاده‌های کشاورزی، کنترل طبیعی علف‌های هرز، ایجاد خرد اقلیم (Microclima) مناسب، کاهش خطرات آفات و بیماری‌ها همگی از مزایایی هستند که پایداری کشت مخلوط را تایید می‌نماید (مظاهری، 1366).

کشت مخلوط بعنوان نمونه‌ای از نظام‌های پایدار در کشاورزی اهدافی نظیر ایجاد تعادل اکولوژیک، بهره‌برداری بیشتر از منابع، افزایش کمیت و کیفیت محصول و کاهش خسارت آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز را دنبال می کند (لیتورجیدیس و همکاران، 2007). به علاوه این نظام‌ها برخلاف نظام‌های تک کشتی در راستای اصول اکولوژیک پیش می‌طریقه و در صورت بهره‌گیری مؤثر و گسترده از آنها ثبات و پایداری نظام‌های کشاورزی بویژه در شرایط کم نهاده افزایش می‌یابد (اوفوری و استرن، 1987؛ جوانشیر و همکاران، 1379). علت افزایش محصول در کشت مخلوط، بهره گیری بیشتر از عامل‌های محیطی مانند آب، مواد غذایی و نور می باشد (مظاهری، 1377).

 

1-4-2-کشت مخلوط

زراعت مخلوط یکی از ‌ارزان­ترین و قابل دسترس­ترین روش­ها برای افزایش تولید محصولات زراعی می باشد. بسیاری از کشاورزان جهان از این موضوع آگاهی دارند و آن را مورد بهره گیری قرار می­دهند. در برزیل 67 و 68% از کشاورزانی که به‌ترتیب لوبیا و ذرت کشت می­کنند، از سیستم­های زراعت مخلوط بهره گیری می­کنند (کوچکی و همکاران، 1385).

بر اساس پیش­بینی فرانسیس (1996)، 60% ذرت و 80% لوبیای کشت شده در مناطق گرمسیری آمریکای لاتین به­صورت زراعت مخلوط انجام می­گردد. زراعت مخلوط در آفریقا بعنوان رایج­ترین سیستم کشت می باشد. بعنوان مثال، 92% لوبیا چشم­بلبلی، 95% بادام زمینی (Arachis hypogaea)، 89% ارزن (Panucum miliaceum) و 75% ذرت کشت شده در نیجریه بصورت زراعت مخلوط می باشد. با وجود اینکه زراعت مخلوط عموماً در مزارع کوچک و با حداقل مکانیزاسیون و پیشرفت‌های فناوری انجام می گردد، اما برتری عملکرد در زراعت مخلوط به هیچ­ وجه به این شرایط محدود نمی­گردد (کوچکی و همکاران، 1385).

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه :135

قیمت : 14700 تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***