جستجو در سایت :   

گرایش:جنگلداری

عنوان:اثر کاهش رطوبت داخلی بذر بر کیفیت جوانه‌زنی بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول

 

دانشکده علوم جنگل

 

پایان­نامه جهت اخذ درجه کارشناسی‌­ارشد در رشته

جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل

 

 

 

اثر کاهش رطوبت داخلی بذر بر کیفیت جوانه‌زنی بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول

 

استاد راهنما:

دکتر علیرضا علی­عرب

زمستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

در پژوهش حاضر به­مقصود مطالعه راه‌کارهای افزایش شانس موفقیت بذرکاری برودار، مازودار و ویول، بعضی از مهم­ترین عوامل موثر بر فرآیند تجدید حیات مصنوعی این گونه­ها در جنگل­های زاگرس شمالی (مریوان استان کردستان) مورد مطالعه قرار گرفت. به این مقصود بذر 30 درخت مادری (برای هرگونه 10 پایه مادری) در ارتفاع 1600 تا 1800 متر از سطح دریا جمع­آوری گردید و پس از آماده­سازی و تعیین رطوبت اولیه در نمونه­های 30 تایی در مجاورت ماده رطوبت‌گیر قوی (سیلیکاژل) قرار گرفته و سپس در 5 سطح رطوبتی (رطوبت اولیه، 40%، 35%، 30% و 25%) مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که رطوبت داخلی بذر تأثیر مهمی در تعیین قدرت حیاتی، جوانه­زنی و بنیه بذر دارد، به­طوری‌که وقتی سطح رطوبت بذر گونه­های برودار، مازودار و ویول به­ترتیب به 76/39، 30/40 و 65/40 درصد رسید قدرت حیاتی بذرها شروع به کاهش نمود و وقتی به­ترتیب 82/34، 03/35 و 29/35 درصد رسید قدرت حیاتی بذرها بیش از 50 درصد کم گردید. همچنین کاهش رطوبت داخلی به­گونه معنی­داری منجر به کاهش درصد جوانه­زنی، انرژی جوانه­زنی، سرعت جوانه­زنی و ارزش جوانه­زنی گردید. مطابق نتایج بدست آمده در این پژوهش کاهش رطوبت بذور به­گونه معنی­داری بنیه بذرهای برودار، مازودار و ویول را کاهش داد به­طوری‌که وقتی رطوبت داخلی بذرها به 40 درصد و کمتر رسید همواره از مقدار شاخص بنیه بذرها کاسته گردید.

 

واژه­های کلیدی: برودار، مازودار، ویول، رطوبت داخلی بذر، حساسیت به خشکی

 

 


فهرست مطالب

عنوان                                                                                                               صفحه

 

فصل اول: مقدمه و کلیات

1-1. مقدمه و هدف………………………… 2

1-1-2. سوالات و فرضیه‌های پژوهش……………… 4

1-2. کلیات……………………………… 5

1-2-1. تخریب جنگل­ها و جنگل‌کاری…………….. 5

1-2-2. اثر کاهش رطوبت بر جنگل­کاری………….. 6

1-2-3. ویژگی‌های برودار (Quercus brantii)…………. 7

1-2-4. ویژگی‌های مازودار (Quercus infectoria)……….. 8

1-2-5. ویژگی‌های ویول (Quercus libani)……………. 9

1-2-6. محصولات اقتصادی گونه‌های بلوط در زاگرس…. 10

 

فصل دوم: مرور منابع

2-1. سابقه پژوهش در خارج از کشور…………… 12

2-2. سابقه پژوهش در ایران………………… 13

 

فصل سوم: مواد و روش‌ها

3-1. موقعیت مکانی منطقه مورد مطالعه………… 16

3-2. ویژگی­های اقلیمی منطقه……………….. 16

3-3. پوشش گیاهی منطقه……………………. 17

3-4. حیات وحش منطقه……………………… 18

3-5. جمع­آوری، آماده‌سازی و نگهداری بذرها…….. 18

3-6. تعیین رطوبت داخلی…………………… 19

3-7. خشک کردن بذور………………………. 20

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                               صفحه

 

3-8. آزمون­های تعیین رطوبت………………… 21

3-9. آزمون جوانه­زنی……………………… 21

3-10. جمع­آوری و محاسبه داده­ها……………… 22

3-11. تجزیه و تحلیل آماربرداری داده­ها………. 24

 

فصل چهارم: نتایج

4-1­. اثر کاهش محتوای رطوبتی بر قدرت حیاتی بذرهای برودار، مازودار و ویول……………………………………… 26

4-2. اثر کاهش رطوبت داخلی بر درصد جوانه­زنی بذرهای برودار، مازودار و ویول……………………………………… 28

4-3. اثر محتوای رطوبتی بر اوج جوانه­زنی گونه­های برودار، مازودار و ویول 31

4-4. اثر کاهش رطوبت داخلی بر سرعت جوانه­زنی برودار،مازودار و ویول 33

4-5. اثر کاهش رطوبت داخلی بذر بر انرژی جوانه­زنی برودار، مازودار و ویول……………………………………… 36

4-6. اثرکاهش رطوبت داخلی بذر بر متوسط زمان جوانه­زنی گونه­های برودار، مازودار و ویول…………………………………. 38

4-7. اثر کاهش محتوای رطوبتی بذرها بر ارزش جوانه­زنی برودار، مازودار و ویول……………………………………… 41

4-8. اثر کاهش محتوای رطوبت داخلی بذور بر دوره جوانه­زنی برودار، مازودار و ویول…………………………………… 43

4-9. اثر کاهش رطوبت بر شروع جوانه­زنی بذرهای برودار، مازودار و ویول    46

4-10. اثر کاهش رطوبت داخلی بذرها بر پایان جوانه­زنی بذرهای برودار، مازودار و ویول…………………………………. 48

4-11. اثر کاهش رطوبت داخلی بر طول ساقه­چه­های برودار، مازودار و ویول    50

4-12. اثر کاهش رطوبت داخلی بر طول ریشه­چه بذرهای جوانه­زده برودار، مازودار و ویول…………………………………… 52

4-13. اثر کاهش رطوبت داخلی بذرها بر وزن خشک ساقه­چه برودار، مازودار و ویول……………………………………… 55

4-14. اثر کاهش رطوبت داخلی بذرها بر وزن خشک ریشه­چه برودار، مازودار و ویول……………………………………… 57

4-15. اثر کاهش رطوبت داخلی بذرها بر طول گیاهچه برودار، مازودار و ویول 60

4-16. اثر کاهش رطوبت بر وزن خشک گیاهچه برودار، مازودار و ویول    62

4-17. اثر کاهش رطوبت بذرها بر نسبت طول ساقه­چه به ریشه­چه برودار، مازودار و ویول…………………………………… 64

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                               صفحه

 

4-18. اثر کاهش رطوبت بذرها بر نسبت وزن خشک ساقه­چه به ریشه­چه 66

4-19. اثر کاهش رطوبت بذرها بر شاخص بنیه بذرهای برودار، مازودار و ویول 68

 

فصل پنجم: بحث و پیشنهادات

5-1. بحث و پیشنهادات…………………….. 72

 

 

فهرست جدول‌ها

عنوان                                                                                                               صفحه

 

جدول 3-1. ­میانگین رطوبت داخلی بذرها………… 20

جدول 3-2. روابط مورد بهره گیری در محاسبه شاخص­های جوانه­زنی و بنیه   23

جدول 4-1. نتایج تجزیه واریانس مقادیر قدرت حیاتی بذرها در گونه­ها و سطوح رطوبتی مختلف……………………………. 26

جدول 4-2. رطوبت آستانه، بحرانی و کشنده گونه­های برودار، مازودار و ویول 27

جدول 4-3. نتایج تجزیه واریانس مقادیر درصد جوانه­زنی بذرهای گونه­ها و سطوح رطوبتی…………………………………. 29

جدول 4-4. اثر متقابل گونه و سطوح رطوبت داخلی بر درصد جوانه­زنی    30

جدول 4-5. نتایج تجزیه واریانس مقادیر اوج جوانه‌زنی بذرها در گونه‌ها و سطوح رطوبتی مختلف……………………………. 31

جدول 4-6. اثر متقابل گونه و سطوح رطوبت داخلی بر اوج جوانه­زنی     33

جدول 4-7. نتایج تجزیه واریانس مقادیر سرعت جوانه­زنی     34

جدول 4-8. اثر متقابل گونه و سطوح رطوبت داخلی بر سرعت جوانه­زنی    36

جدول 4-9. نتایج تجزیه واریانس مقادیر انرژی جوانه­زنی    36

جدول 4-10. اثر متقابل گونه و سطوح رطوبتی بر انرژی جوانه­زنی  38

جدول 4-11.تجزیه واریانس مقادیر متوسط زمان جوانه­زنی     39

جدول 4-12. اثر متقابل بین گونه و سطوح محتوای رطوبتی بر متوسط زمان جوانه­زنی……………………………………. 40

جدول 4-13. تجزیه واریانس مقادیر ارزش جوانه­زنی در گونه­ها و سطوح رطوبتی مختلف………………………………….. 41

جدول 4-14. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبتی بر ارزش جوانه­زنی    43

جدول 4-15. تجزیه واریانس مقادیر دوره جوانه­زنی.. 44

جدول 4-16. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر دوره جوانه­زنی    45

جدول 4-17. نتایج تجزیه واریانس مقادیر شروع جوانه­زنی گونه و سطوح رطوبت داخلی………………………………….. 46

جدول 4-18. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی شروع جوانه­زنی  48

جدول 4-19. نتایج تجزیه واریانس مقادیر پایان جوانه­زنی گونه و سطوح رطوبتی……………………………………… 48

جدول 4-21. اثر اصلی تیمارها بر زمان پایان جوانه­زنی     50

جدول 4-20. اثرات متقابل گونه و سطوح رطوبت داخلی بر پایان جوانه­زنی     50

فهرست جدول‌ها

عنوان                                                                                                               صفحه

 

جدول 4-21. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول ساقه‌چه بر گونه­ها وسطوح رطوبت داخلی………………………………….. 50

جدول 4-22. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر طول ساقه­چه 52

جدول 4-23. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول ریشه‌چه بر گونه­ها و سطوح رطوبت داخلی………………………………….. 53

جدول 4-24. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر طول ریشه‌چه 55

جدول 4-25. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک ساقه­چه   55

جدول 4-26. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک ساقه­چه  57

جدول 4-27. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک ساقه­چه   57

جدول 4-28. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک ریشه‌چه  59

جدول 4-29. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول گیاهچه 60

جدول 4-30. اثرات متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی    62

جدول 4-31. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک گیاهچه   62

جدول 4-32. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک گیاهچه   64

جدول 4-33. نتایج تجزیه واریانس مقادیر نسبت طول ساقه­چه به طول ریشه‌چه   64

جدول 4-34. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی نسبت طول ساقه­چه به ریشه‌چه…………………………………. 66

جدول 4-35. نتایج تجزیه واریانس مقادیر نسبت وزن خشک ساقه­چه به ریشه‌چه   66

جدول 4-36. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی 68

جدول 4-37. نتایج تجزیه واریانس مقادیر شاخص بنیه بذر    68

جدول 4-38. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر شاخص بنیه بذر    70

 

فهرست شکل‌ها

عنوان                                                                                                               صفحه

 

شکل 3-1. موقعیت مکانی منطقه مورد مطالعه…….. 16

شکل 3-2. نمودار آمبروترمیک ایستگاه هواشناسی مریوان (کردستان)     17

شکل 4-1. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی برودار… 27

شکل 4-2. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی مازودار.. 28

شکل 4-3. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی ویول….. 28

شکل 4-4. اثر اصلی کاهش رطوبت بر جوانه­زنی سه گونه 29

شکل 4-5. اثر کاهش رطوبت بر درصد جوانه زنی تیمارها 30

شکل 4-6. اثر اصلی گونه بر اوج جوانه­زنی……… 32

شکل 4-7. اثر اصلی تیمارها بر اوج جوانه­زنی…… 32

شکل 4-8.. اثر اصلی تیمار بر سرعت جوانه­زنی…… 34

شکل 4-9. اثر اصلی گونه بر سرعت جوانه­زنی…….. 35

شکل 4-10. اثر اصلی گونه بر انرژی جوانه­زنی…… 37

شکل 4-11. اثر اصلی تیمار بر انرژی جوانه­زنی….. 37

شکل4-12. اثر اصلی گونه بر متوسط زمان جوانه­زنی.. 39

شکل 4-13. اثر اصلی سطوح مختلف رطوبت داخلی بر متوسط زمان جوانه­زنی 40

شکل 4-14. اثر اصلی گونه بر میانگین ارزش جوانه­زنی 42

شکل 4-15. اثر اصلی سطوح رطوبت داخلی بر ارزش جوانه­زنی   42

شکل4-16. اثر اصلی گونه بر دوره جوانه­زنی…….. 44

شکل 4-17. اثر اصلی تیمارها بر دوره جوانه­زنی…. 45

شکل 4-18. اثراصلی گونه بر شروع جوانه­زنی…….. 47

شکل 4-19. اثر اصلی تیمارها بر شروع جوانه­زنی…. 47

شکل 4-20. اثر اصلی گونه بر زمان پایان جوانه­زنی. 49

شکل 4-21. اثر اصلی تیمارها بر زمان پایان جوانه­زنی 49

فهرست شکل‌ها

عنوان                                                                                                               صفحه

 

شکل 4-22. اثر اصلی گونه بر طول ساقه­چه (سانتیمتر) 51

شکل 4-23. اثر اصلی تیمار بر طول ساقه­چه……… 51

شکل 4-24. اثر اصلی گونه بر طول ریشه­چه………. 53

شکل 4-25. اثر اصلی تیمار بر طول ریشه­چه……… 54

شکل 4-26. اثر اصلی گونه بر وزن خشک ساقه­چه…… 56

شکل 4-27. اثر اصلی تیمارها بر وزن خشک ساقه­چه… 56

شکل 4-28. اثر گونه بر وزن خشک ریشه­چه……….. 58

شکل 4-29. اثر تیمار بر وزن خشک ریشه­چه………. 58

شکل 4-30. اثر اصلی گونه بر طول گیاهچه………. 61

شکل 4-31. اثر اصلی تیمارها بر طول گیاهچه……. 61

شکل 4-32. اثر اصلی گونه بر وزن خشک گیاهچه…… 63

شکل 4-33. اثر اصلی تیمار بر وزن خشک گیاهچه….. 63

شکل 4-34. اثراصلی گونه بر نسبت ساقه­چه به ریشه­چه 65

شکل 4-35.اثر اصلی تیمارها بر نسبت طول ساقه­چه به ریشه­چه 65

شکل 4-36. اثر اصلی گونه بر نسبت وزن خشک ساقه­چه به ریشه­چه    67

شکل 4-37. اثر اصلی تیمار بر نسبت وزن خشک ساقه­چه به ریشه­چه   67

شکل 4-38. اثر اصلی گونه بر شاخص بنیه بذر……. 69

شکل 4-39. اثر اصلی تیمار بر شاخص بنیه بذر…… 69

 

 

 


 

 

فصل اول

مقدمه و کلیات


1-1. مقدمه و هدف

جنگل‌ها به عنوان پیچیده‌ترین اکوسیستم­های کره زمین هم از نظر تجاری و تامین مواد اولیه صنعتی و هم از نظر زیست محیطی وحفظ تعادل اکوسیستم عمومی زمین‌داری اهمیت بسیار زیادی هستند. ارزش این زیست بوم‌ها در مناطق خشک و بیابانی به وضوح قابل فهم وغیر‌قابل انکار می باشد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد:بررسی اثربخشی دوره های آموزشی درارتقا خدمات کارگزاران صندوق بیمه محصولات کشاورزی دراستان لرستان

جنس بلوط[1] شامل400 گونه و از خانواده راش[2]، و از مهمترین گروه گونه­های درختی مناطق جنگلی معتدله می باشد (جانسون و همکاران، 2002)، که در شمال آمریکا، مرکز و جنوب اروپا، و آسیا میانه و قفقاز پراکنش دارد (جانسون و همکاران، 2002). تخریب این رویش‌گاه از دیرباز شروع شده و تاکنون نیز ادامه دارد و در مناطقی که تخریب شدیدتر می باشد تجدید حیات طبیعی با مشکل مواجهه شده می باشد. از این‌رو کارشناسان و مدیران امر جنگل‌داری جهت حفظ و احیا این جنگل‌ها از روش‌های مختلف تجدید حیات مصنوعی بهره گیری می­کنند. معضلات تجدید حیات طبیعی جنس بلوط، مانند بذر‌خواری و چرای نهال، سرمازدگی و رقابت گیاهان علفی باعث شده­اند که مدیران جنگل، برای احیا این جنگل­ها از روش­های مختلف تجدید حیات مصنوعی (جنگل­کاری) بهره گیری کنند (جلالی و همکاران، 2007). عوامل محیطی فراوانی در زادآوری و استقرار آن موثرند، و شناخت این عوامل بر تجدید حیات مصنوعی بلوط شانس موفقیت جنگل‌کاری را افزایش داده و باعث کاهش هزینه‌ها می­گردد. عدم شناخت و نبود اطلاعات کافی در زمینه استقرار جنگل‌کاری، باعث شده می باشد زمان و هزینه احیاء رویشگاه‌ها افزایش یابد (علی عرب، 1389).

پوشش غالب ناحیه رویشی غرب ایران که از سردشت در استان آذربایجان غربی شروع می­گردد و تا فیروزآباد استان فارس امتداد دارد را درختان بلوط تشکیل می­دهد. سازند جنگلی بلوط مهم‌ترین و گسترده‌ترین سازند جنگلی زاگرس می باشد و از این‌رو این جنگل‌ها به جنگل‌های بلوط شهرت یافته‌، و بیش از 40 درصد از وسعت کل جنگل‌های کشور را شامل می شوند و از این نظر وسیع‌ترین محدوده جنگلی به شمار می‌آیند (جزیره­ای و ابراهیمی رستاقی، 1382). این جنگل­ها اهمیت فراوانی در حفظ آب و خاک و همچنین حفاظت حیات وحش دارند به طوریکه که 3 رود مهم و پرآب کشور از دل این جنگل­ها نشأت می­گیرند (زاینده رود، دز و کارون). گونه­های بلوط ایرانی[3]، مازودار[4] و وی­ول[5] سازند غالب درختان منطقه رویشی زاگرس را تشکیل می­دهند (جزیره‌ای و ابراهیمی رستاقی، 1382). پراکنش این گونه­ها با توجه اختلاف اقلیم و سرشت آنها متفاوت می باشد. گونه­های مازودار و ویول فقط در زاگرس شمالی که رطوبت بیشتر و متوسط دمای سالانه کمتر می باشد پراکنش دارند اما گونه برودار در سرتاسر ناحیه رویشی غرب پراکنش دارد.

شواهد و مدارک تاریخی نشان می­دهد که این جنگل­ها از گذشته­های دور تاکنون از لحاظ کمی و کیفی دچار تخریب شده­اند و این تخریب همچنان ادامه دارد (فتاحی، 1373). تعداد و حجم سرپای گونه­های مختلف بلوط در رویشگاه­های طبیعی چه در زاگرس و چه در ارسباران و شمال به شدت کاهش یافته می باشد. چرای مفرط، زغال‌گیری و قطع بی­رویه از علل مهم تخریب این جنگل‌ها به شمار می رود (فتاحی، 1373). بذرخواری، چرای دام و نامتعادل بودن ترکیب درختان و فقدان پایه‌های مادری تجدید حیات طبیعی را با اشکال جدی روبرو کرده می باشد و باعث شده می باشد که سرعت تخریب همواره بیشتر از زادآوری باشد (جزیره‌ای و رستاقی، 1382 و فتاحی، 1373). پس باتوجه به اهمیت این جنگل‌ها لزوم حفاظت و احیاء این جنگل‌ها امری اجتناب‌ ناپذیر می باشد. احیا و مدیریت صحیح جنگل‌های ناحیه رویشی زاگرس با توجه با ارزش زیست محیطی و تولید محصولات فرعی و دارویی، مستلزم در اختیار داشتن اطلاعات لازم وکافی پیرامون چگونگی زادآوری و استقرار گونه‌های موجود، و ارتباط این دو با عوامل محیطی و ژنتیکی مختلف می باشد. شناخت عوامل موثر در زادآوری و استقرار گونه­های جنگلی ناحیه رویشی زاگرس اهمیت فراوانی در امر احیاء و بازسازی جنگل‌های این ناحیه دارد.

کیفیت بذر از اولیه‌ترین و مهم‌ترین عوامل موثر در زادآوری و استقرار درختان جنگلی می­باشد. کیفیت بذر یکی از عوامل مهم در تجدید حیات مصنوعی می باشد که با شناخت آن می‌توان مقدار، همگنی و سرعت جوانه­زنی بذرها را تحت کنترل قرار داد (استرو؛ 1998). از این‌رو شناخت عوامل موثر بر کیفیت بذر[6]گونه­های مختلف بلوط اهم از جوانه­زنی[7]، قابلیت حیاتی[8]، و بنیه بذر[9] می­تواند ما را در احیاء هر چه بهتر رویشگاه­های آن یاری دهد.

رطوبت داخلی بذر، مبدأ بذر و صفات مورفولویک بذر مانند موثرترین عوامل در کیفیت بذر هستند (گومز، 2004 و ذوالفقاری و همکاران، 1391 و علی­عرب و همکاران، 1388 و الوانی‌نژاد و همکاران، 1388). بذرهای درشت جنگلی که حاوی چربی و رطوبت زیادی هستند معمولاً در گروه ریکالسیترانت­ها[10] قرار می­گیرند و پیش روی بذرهای ریز که تحمل خشک شدن و سرمای زیادی دارند معمولاً در گروه ارتدکس­ها[11] قرار می گیرند و قادرند کاهش رطوبتی تا 1 درصد را نیز تحمل کنند بدون آنکه قدرت جوانه­زنی شان کاهش یابد (سووا و کونور، 2003). عوامل محیطی مختلف و عوامل ژنتیکی بر بنیه بذر موثرند، یکی از مهم‌ترین عوامل محیطی محتوای رطوبتی بذر می باشد، و اغلب گونه‌های جنس بلوط دارای رفتار ریکالسیترانت هستند (علی عرب و همکاران،1389). جنس­های Quercus, Castanea, Acer مانند جنس­های جنگل­های معتدله هستند که دارای رفتار ریکالسیترانت هستند (گودمن و همکاران، 2005).

بذر بلوط گونه­های ناحیه رویشی زاگرس در گروه ریکالسیترانت‌ها قرار دارد و نسبت به کاهش محتوای رطوبتی حساس می­باشند با در نظر داشتن رسیدگی بذر این گونه­ها در اواسط آبان ماه، و جوانه‌زنی پس از اولین بارندگی (معمولا در آذر ماه) (الوانی‌نژاد و همکاران، 1387)، به سبب کاهش رطوبت درونی بذرها در این مدت، احتمال می­رود جوانه­زنی آن‌ها با افت شدیدی مواجه گردد اما تاکنون حد آستانه، حد کشنده و حد بحرانی این سه گونه به­صورت علمی مشخص نشده می باشد. پس با در نظر داشتن هزینه‌های سنگینی که هر ساله برای احیاء توده­های بلوط در جنگل­های زاگرس مصرف می­گردد ضرورت پژوهش در این ارتباط اجتناب ناپذیر می باشد. این پژوهش به مقصود تعیین اثر کاهش رطوبت محتوای بذر بر کیفیت بذرهای سه گونه از جنس بلوط مستقر در ناحیه رویشی زاگرس انجام می‌گیرد.

 

1-1-2. سوالات و فرضیه­های پژوهش

با در نظر داشتن اهمیت و ارزش گونه‌های عمده بلوط در زاگرس و همچنین طریقه تخریب این جنگل‌ها، جنگل­کاری به­روش بذرکاری یا نهال‌کاری امری ضروری برای احیاء این رویشگاه­ها می‌باشد، پس جهت افزایش شانس موفقیت تجدید حیات مصنوعی و کاهش هزینه­ها­، جمع­آوری و نگهداری مناسب و علمی بذر این گونه­ها می­تواند تأثیر بسزائی اعمال نماید. به­همین مقصود پژوهش حاضر در پی پاسخگویی سوالات اساسی زیر می­باشد:

الف)­ آیا کاهش رطوبت داخلی بذر برکیفیت بذر سه گونه بلوط ایرانی، مازودار، ویول اثر گذار می باشد؟

ب) رفتار ذخیره­ای بذر بلوط ایرانی، مازودار، ویول چگونه می باشد؟

پ) حدود آستانه، بحرانی وکشنده رطوبت داخلی بذر بلوط ایرانی، مازودار، ویول کدامند؟

نظر به مطالعه پژوهش‌کنندگان و مشاهدات محقق، پژوهش حاضر در پی مطالعه فرضیه‌های کلی زیر می­باشد:

1-­ بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول به رطوبت داخلی خود حساس می‌باشند وکاهش رطوبت از کیفیت بذر آنها می‌کاهد.

2-­ کاهش رطوبت داخلی بذر در بلوط ایرانی، مازودار و ویول بر طول و وزن خشک ریشه­چه، ساقه‌چه و گیاه­چه موثر می باشد.

3- حدود آستانه، بحرانی وکشنده رطوبت داخلی بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول متفاوت می باشد.

 

1-2. کلیات

1-2-1. تخریب جنگل و جنگل‌کاری

نیازهای نامحدود جمعیت رو به افزایش جامعه بشری و بهره گیری نادرست از منابع طبیعی باعث کاهش سطح و کیفیت این منابع خدادای در طی سالیان گذشته شده می باشد به گونه­ای که معضلات فراوان زیست محیطی گریبان­گیر بشر شده می باشد. سطح جنگل­های ایران از 12.4 میلیون هکتار به 11.075 میلیون هکتار رسیده که اهمیت حفاظت از این منابع خدادادی را به وضوح عیان می­سازد. بسیاری از مناطق جنگلی به علل مختلفی مانند چرای مفرط دام و فرسایش خاک و آفات و امراض و یا نامتعادل بودن ترکیب درختان و فقدان پایه­های مادری قدرت تجدید حیات طبیعی ندارند (فائو، 2001 و فائو، 2009). مردم ایران از گذشته­های دور با در نظر داشتن توصیه­های دینی اهمیت درخت و جنگل را می­دانستند. از این‌رو جنگل­کاری و کاشت درخت امری مقبول و پذیرفته شده بوده می باشد. در قرن­های اخیر هجوم اقوام بیگانه و به تبع­آن تغییر فرهنگ و سلوک زندگی و نیاز روز افزون به غذا، موجب بهره گیری بیش از اندازه و ناصحیح از منابع جنگلی کشور شده و باعث کاهش شدید سطح جنگل­ها گردیده می باشد. عمده جنگل­کاری انجام شده به بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی در سال 57 برمی­گردد که متاسفانه اغلب این جنگل­کاری­ها بخصوص در ناحیه رویشی زاگرس ناموفق بوده می باشد. از مهمترین علت های عدم موفقیت، را می­توان عدم وجود اطلاعات کافی در زمینه تجدید حیات و استقرار گونه­های موجود دانست. لازم می باشد قبل از هر عملیات جنگل­کاری آغاز تحقیقات و برنامه‌ریزی دقیق انجام گرفته و سپس با شناخت عوامل موثر در تجدید حیات مصنوعی و استقرار جنگل­کاری، شانس موفقیت آن را بالا برد.

 

1-2-2. اثر رطوبت داخلی بذر بر جنگل‌کاری

مطالعه حساسیت به خشکی بذر و اثرات رطوبت داخلی بذر بر کیفیت آن می­تواند تأثیر مهمی در حفاظت از گونه­های درختی موجود داشته باشد (علی عرب، 1389). به گونه کلی واکنش بذر گیاهان مختلف به از دست دادن رطوبت داخلی یکسان نیست و گیاهان از این نظر به سه دسته مجزا شامل بذرهای ارتودکس (مقاوم)، حدواسط و ریکالسیترانت (حساس) طبقه‌بندی می­گردند (هوانگ و همکاران، 1996). بذرهای ارتودکس نسبت به کاهش رطوبت داخلی خود بسیار مقاوم بوده و می‌توانند مدت زمان طولانی رطوبت کمتر از 5 درصد را تحمل نمایند، اما بذرهای حد واسط و ریکالسیترانت زمانی‌که با کاهش محتوای رطوبتی مواجه می­شوند قدرت حیاتی آنها کاهش می­یابد (پریچارد و مانگر، 1998 و پمنتر و برجیک، 1999). پس نگهداری طولانی مدت از بذرهای ارتودکس براحتی امکان­پذیر می باشد. اما در گونه­های ریکالسیترانت به علت حساس بودن بذرها نسبت به کاهش رطوبت، عملیات جمع­آوری، نگهداری و کاشت بذرها با محدودیت­های فراوانی مواجه می باشد. بذرهای ریکالسیترانت از نظر حساسیت به خشکی تفاوت­های زیادی باهم دارند (پمنتر

[1] Quercus

[2] Fagaceae

[3] Q.brantii

[4] Q.infectoria

[5] Q.libani

[6] Seed quality

[7] Germin ability

[8] Viability

[9] Vigor

[10] Recalcitrant

[11] Ortodex

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه :104

قیمت : 14700 تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***